Nhọc nhằn... giám khảo truyền hình

Năm 2013, những chương trình tương tác trên truyền hình tiếp tục phô diễn với những sắc màu choáng ngợp. Và để tạo tính gây cấn cho sân chơi này trên truyền hình, nhiều nghệ sĩ đã được mời làm giám khảo với thù lao kếch sù. Nhưng khi những chương trình nửa giải trí nửa thương mại được phát sóng, công chúng lại băn khoăn: Ai đủ tiêu chuẩn hành nghề giám khảo trên truyền hình?

1. Dù hơi phũ phàng, nhưng cần phải nói thẳng rằng với trình độ hiện nay của giới truyền thông nước ta, còn lâu mới viết được những game show trên màn ảnh nhỏ. Tất cả chương trình tương tác từ “Thần tượng âm nhạc - Vietnam Idol” cho đến “Bước nhảy hoàn vũ”, từ “Nhân tố bí ẩn” cho đến “Chinh phục đỉnh cao” đều mua bản quyền các nước phương Tây.

Một khi đã mang lên giờ vàng của các kênh truyền hình quốc gia, luật tranh giành kiểu Anh hay cách chấm điểm kiểu Hoa Kỳ đều khiến khán giả hào hứng theo dõi. Dẫu vinh danh một phụ nữ nông thôn Susan Boyle trở thành thần tượng của đám đông, không mấy người tin "Britain’s Got Talent" đặt yếu tố phát hiện ngọc trong đá lên trên yếu tố lợi nhuận. Do vậy, khi phiên bản này đến nước ta với tên gọi “Tìm kiếm tài năng Việt Nam”, cũng chẳng ai nghĩ đấy là một cuộc đãi cát tìm vàng đích thực.

Đã được mặc định chương trình tương tác trên truyền hình, trực tiếp hay gián tiếp, vẫn phải… diễn sao cho càng hồi hộp càng hay, càng éo le càng tốt. Thí sinh diễn một giám khảo phải diễn mười. Bởi lẽ ấy, nếu nghĩ rằng những vị được mời ngồi ghế nóng phải cần kiến thức chuyên môn hay uy tín xã hội là nhầm to.

Muốn làm giám khảo trên truyền hình phải tuân thủ thước đo vàng: động tác phải thật bắt mắt, câu nói phải thật uốn lượn, miễn sao tạo được ấn tượng, kể cả đập bàn rầm rầm, bật cười hô hố và gào lên “Tôi thích em”!

Game show trên truyền hình đã mua bản quyền, yêu cầu tối thiểu là cần dàn dựng đúng nguyên tác. Các công ty tổ chức sự kiện tầm be bé và vừa đành ngậm ngùi rút lui nhường toàn bộ sân chơi rực rỡ trên VTV và HTV cho những đại gia như Cát Tiên Sa, Sóng Vàng, BHD, Đông Tây…

Chính trong bối cảnh các đại gia cạnh tranh mua kênh truyền hình tìm cách loại trừ nhau thì… giám khảo trúng mánh đậm. Các nghệ sĩ nhận lời làm giám khảo được lôi kéo bằng mức cat-xê không ngừng tăng vọt. Thí dụ, giám khảo “Giọng hát Việt” như Đàm Vĩnh Hưng, Hồ Ngọc Hà hay Thu Minh đều nhận cat-xê không dưới 500 triệu đồng. Ăn đã vậy, múa gậy làm sao?

Ca sĩ Thanh Lam từng thổ lộ: “Thực ra những chương trình game show tính thị hiếu là quan trọng nhất. Chính vì vậy, những chương trình đó chọn những nghệ sĩ mang tính giải trí cao nhất, thời trang nhất để cuốn hút khán giả. Khi làm huấn luyện viên dạy cho một bạn trẻ có triển vọng phải dạy bằng cái nghề của mình, không thể dạy bằng công nghệ được. Tôi nghĩ đào bới khả năng của các bạn trẻ phải bằng những giá trị đích thực.

Có bột mới gột nên hồ. Phải có trình độ mới dạy được”. Không sai, nhưng ca sĩ Thanh Lam hơi quá kỳ vọng, vì những chương trình như “Giọng hát Việt” chưa hẳn đã nhìn về phía tương lai thí sinh, mà chủ yếu nhìn về phía lợi ích nhà tài trợ. Chỉ cần kết thúc mỗi chương trình, thương hiệu của nhà tài trợ lung linh hơn là mỹ mãn rồi. Chính các nghệ sĩ làm giám khảo rất hiểu nguyên tắc cơ bản ấy nên họ rất uyển chuyển “lựa ánh sáng trên đầu mà thay đổi sắc phù sa”.

2. Muốn hành nghề giám khảo trên truyền hình, nhân vật nổi tiếng cỡ nào cũng phải nương theo kịch bản và che đậy cá tính của mình. Chỉ cần một câu nói đúng theo quan niệm và khẩu khí riêng tư sẽ mang họa ngay. Nhà thơ Đỗ Trung Quân hay nhạc sĩ Trần Tiến đều bẽ bàng rời ghế nóng vì “vạ miệng”, dù khả năng của họ không ai nghi ngờ.

Để tồn tại với mỗi sân chơi, nhiều nghệ sĩ đã gánh chịu không ít mất mát về hình ảnh. Khán giả hâm mộ Lê Minh Sơn và Trần Lập trong hoạt động âm nhạc bao nhiêu càng cảm thấy ê chề về họ bấy nhiêu, sau khi các nhạc sĩ này làm giám khảo “Cặp đôi hoàn hảo” và “Giọng hát Việt”.

Điều tối kỵ nữa đối với giám khảo các chương trình trên truyền hình là không được phép đối lập tâm lý đám đông. Số lượng tin nhắn bình chọn cũng là một phần quan trọng để tính hiệu quả kinh tế của game show, nên công chúng vô danh trở thành một thế lực hữu hình. Trường hợp ca sĩ Hồng Nhung ở “Giọng hát Việt” mùa thi gần nhất rất đáng để suy ngẫm.

Giữa 2 thí sinh Hà Linh và Vũ Cát Tường, khán giả bình chọn cho Hà Linh cao gấp 2 Vũ Cát Tường. Thế nhưng, bằng tư cách người dẫn dắt, ca sĩ Hồng Nhung chọn Vũ Cát Tường, đã khiến cộng đồng mạng dậy sóng ầm ĩ. Ca sĩ Hồng Nhung không phải không có lý khi biện giải "tìm một nhân cách nghệ sĩ chứ không chỉ đơn thuần tìm giọng hát hay", những người ủng hộ Hà Linh vẫn bất bình.

Với sự nảy nở của các chương trình tương tác trên truyền hình, nghề làm giám khảo lôi kéo không ít người nổi tiếng tham gia. Từ người mẫu chân dài Thúy Hạnh, diễn viên chân ngắn Thành Lộc, ca sĩ rộn ràng Mỹ Tâm, nhạc sĩ kín tiếng Anh Quân… cũng làm giám khảo. Tất cả trống kèn và son phấn đổ lên màn ảnh nhỏ khiến mọi ưu điểm và khuyết điểm của show biz nước ta phơi bày đầy đủ.

Sòng phẳng đánh giá, chính việc ngồi ghế nóng đã giúp tên tuổi nhiều người được công chúng biết đến. Nếu không làm giám khảo “Vũ điệu đam mê”, tên tuổi biên đạo múa Trần Ly Ly chỉ quẩn quanh sàn múa. Không làm giám khảo “Thử thách cùng bước nhảy”, hình ảnh biên đạo múa Tuyết Minh cũng không mấy ai chú ý.

Thậm chí, nhờ sức lan tỏa của nghề làm giám khảo, kiện tướng dance sport Khánh Thy sau khi rời sân chơi “Bước nhảy hoàn vũ” đã tự tin chuyển sang làm… ca sĩ. Ở cái thời những tiếng vỗ tay huyên náo có thể san bằng và đảo lộn mọi chuẩn mực nghệ thuật, chỉ cần một tí cơ duyên sẽ gặp lắm phen “bắt cua được ếch”. 

Nhọc nhằn... giám khảo truyền hình ảnh 1

Các giám khảo trong chương trình "Thần tượng âm nhạc".

3. Nghề làm giám khảo trên truyền hình không đơn giản. Vì thù lao trăm triệu hay vì hào quang hư ảo cũng phải hết sức cẩn thận. Lợi trước mắt không thể che chắn họa sau lưng. Không ai phủ nhận sự đanh đá và chua ngoa của Lê Hoàng, nhưng mở chương trình nào ra cũng thấy ông đạo diễn này ngất ngưởng làm giám khảo với chất giọng eo éo thì chán phát ốm.

Nếu thi làm phim, Lê Hoàng làm giám khảo là đúng, nhưng thi nhảy thì những nhận định ăn theo nói leo của Lê Hoàng nghe ngây ngô và chệch choạc. Đã là người của công chúng, đôi khi phải biết từ chối, nói không với cat-xê để giữ thể diện cho bản thân và cho danh phận trót đeo mang.

Quá trình hội nhập, truyền hình đang thắng thế. Các chương trình tương tác xuất hiện ở Việt Nam không thua gì về mặt kỹ thuật và khán giả, nhưng lại kém rất xa về mặt giám khảo. Cũng là diễn như nhau, nhưng giám khảo ở các nguyên tác nói đâu ra đó, rất hấp dẫn và rất thuyết phục. Còn giám khảo các chương trình mua bản quyền thì thô vụng đến mức kệch cỡm. Vì sao giám khảo xứ mình non yếu như vậy?

Rất dễ hiểu, vì họ không quen nói trước đám đông. Ở các nước tiến bộ, thuyết trình và tranh luận trước công chúng đã được rèn luyện ngay trong trường phổ thông. Cho nên, nhìn từ đội ngũ giám khảo trên truyền hình hôm nay, cũng là gợi ý cho ngành giáo dục về chiến lược đào tạo cho người Việt Nam ngày mai sánh vai với bạn bè 5 châu.

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Block A chung cư Phú Thạnh (số 53 đường Trường Sơn,  phường Phú Thạnh, quận Tân Phú) Ảnh: HOÀNG HÙNG

Tranh chấp chung cư không hồi kết - Vào cuộc quyết liệt vẫn không xong

(ĐTTCO) - LTS: Vụ cháy làm 13 người thiệt mạng ở chung cư Carina cách nay gần 5 năm dường như vẫn chưa “đủ đô” cảnh tỉnh vì rà soát mới đây của Công an TPHCM cho thấy, vẫn có hàng loạt chung cư vi phạm an toàn phòng cháy chữa cháy. Không dừng lại đó, hàng loạt vấn đề khác tạo nên xung đột trong vận hành chung cư gây bức xúc dai dẳng đến mức báo động. Đã đến lúc cần có thuốc đặc trị triệt để đem lại đời sống an toàn cho cư dân.

Công nghệ

Món quà độc đáo mùa lễ hội cuối năm

(ĐTTCO) - Nếu bạn đang phân vân chọn quà cho gia đình và bạn bè vào Giáng sinh và năm mới hãy tham khảo những tiện ích công nghệ mới nhất dưới đây.

Thú đam mê

Nghệ thuật Maki-e trên gỗ và những điều thú vị của sơn mài xứ Phù Tang

(ĐTTCO) - Ngành thủ công mỹ nghệ Nhật Bản vốn rất nổi tiếng nhất thế giới cuối thế kỷ 19, đứng đầu là đồ sơn mài (漆器, shikki) tinh tế với lượng nghệ nhân đông đảo nhất, được nhà nước vinh danh Bảo vật Quốc gia, bởi kỹ thuật vô cùng phức tạp. Đó là nhờ vào tay nghề truyền thống lâu đời và thiên nhiên khắc nghiệt ban tặng cho dân tộc này ba tài nguyên là vàng, bạc và gỗ rừng đa dạng, gắn với những đặc thù thú vị rất riêng của mỹ thuật sơn mài Maki-e xứ mặt trời mọc.

Sức khỏe

Tầm soát tim mạch sau mắc Covid-19

(ĐTTCO) - Theo các chuyên gia y tế, hiện nay tình trạng người khỏi Covid-19 gặp vấn đề về tim mạch chiếm tỷ lệ cao. Đáng lo ngại, Covid-19 tác động nhiều đến hệ tim mạch, nhất là ở bệnh nhân mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, mạch vành.

Ẩm thực

Du lịch

​TPHCM: Quảng bá du lịch ra thế giới

(ĐTTCO) - Chiều 3-12, UBND TPHCM đã tổ chức tọa đàm giữa lãnh đạo TPHCM và các viên chức văn hóa, báo chí nước ngoài thường trú tại Việt Nam với chủ đề “Điểm đến an toàn, hành trình sống động”. 

Mua sắm