Nhiều tồn đọng sau 8 năm thời Obama

(ĐTTCO) -Lên cầm quyền lúc kinh tế Hoa Kỳ bước vào giai đoạn đen tối nhất, sau 2 nhiệm kỳ làm Tổng thổng, ông Barack Obama chuẩn bị rời Nhà Trắng với hơn 50% tín nhiệm nhờ vực dậy cỗ xe kinh tế, tạo 15 triệu công việc làm cho người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đó, vẫn tồn đọng nhiều khó khăn mà vị Tổng thống thứ 44 chưa thể vượt qua.

Ngày 20-1-2009, Tổng thống Obama chính thức tuyên thệ nhậm chức. Thời điểm đó, kinh tế Hoa Kỳ suy thoái do sự sụp đổ của ngành tài chính kéo nền kinh tế xuống vực thẳm. Hậu quả 8 triệu người lao động mất việc làm, 7 triệu người bị tịch biên nhà ở, thị trường địa ốc đóng băng. Lần đầu tiên từ năm 1946, GDP Hoa Kỳ trong năm 2009 giảm 2,4%. Một chỉ số quan trọng khác là tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Theo thống kê Bộ Lao động Hoa Kỳ, riêng trong tháng 2-2009, hơn 650.000 chỗ làm bị giải tán, hơn 8% người lao động không có công việc, tỷ lệ tồi tệ nhất từ năm 1983. Đến tháng 11-2009, thất nghiệp ở Hoa Kỳ vượt quá ngưỡng tâm lý 10%. Trong suốt năm đầu tiên của nhiệm kỳ Obama, mỗi tuần hàng chục ngàn người bị sa thải.

Trước tình hình nguy kịch đó, tháng 2-2009, Tổng thống Obama thông qua kế hoạch kích cầu gần 800 tỷ USD với mục đích điểm khởi đầu để tạo nên những nền tảng vững chắc, đưa Hoa Kỳ trở lại với con đường tăng trưởng dài lâu. Công luận đã chỉ trích chính sách can thiệp vào các hoạt động kinh tế trên và cho rằng Tổng thống Obama muốn đi theo thuyết học của Keynes, dùng chi tiêu công để kích thích tiêu thụ và đầu tư. GS. Frank Khalifa trường cao đẳng Billières, Toulouse cho rằng, khác với truyền thống, học thuyết Keynes là thuần túy sử dụng ngân sách để kích cầu. Nhưng Tổng thống Barack Obama đã vận dụng cùng lúc ngân sách nhà nước và thuyết phục Cục Dự trữ liên bang Hoa Kỳ (FED) nới lỏng chính sách tiền tệ, giữ lãi suất chỉ đạo 0% trong nhiều năm. Cả 2 biện pháp này cộng lại đã cho phép Hoa Kỳ nhanh chóng phục hồi. Nhà báo chuyên theo dõi các hồ sơ kinh tế và chính sách đầu tư Laurent Hattchouel cũng cho rằng điểm son của Tổng thống Obama đã thuyết phục được cả Quốc hội lẫn FED chung sức với Nhà Trắng. Trong số gần 800 tỷ USD, có tới 500 tỷ USD để đầu tư vào các công trình công cộng. Nhờ gói đầu tư quan trọng đó, các chỉ số kinh tế Hoa Kỳ đã khởi sắc sau giai đoạn khó khăn nhất kéo dài trong vòng 18 tháng.

Nhiều tồn đọng sau 8 năm thời Obama ảnh 1

Đạo luật Obamacare, với ý tưởng nhà nước trợ cấp cho thành phần
nghèo khó nhất để mọi người đều được chăm sóc khi đau ốm.

Song song với chương trình kích cầu, chính quyền Tổng thống Obama còn làm tất cả để các ngân hàng không thiếu thanh khoản, có thể cấp vốn cho doanh nghiệp. Một thành công khác của ông Obama được thể hiện qua thống kê về mức thâm hụt ngân sách của nhà nước. Năm 2009, khi ông lên cầm quyền, bội chi ngân sách chính quyền liên bang tương đương 9,8% GDP, hiện tại tỷ lệ này rơi xuống còn chưa đầy 3%. Tuy nhiên, để cứu nguy một cỗ máy kinh tế lớn như của Hoa Kỳ, Washington đã phải huy động rất nhiều vốn, khiến nợ công tăng mạnh, từ 75% GDP đầu nhiệm kỳ, hiện nay tương đương với khoảng 110% GDP.

Với ngành tài chính ngân hàng, Đạo luật Dodd Frank được thông qua vào mùa hè 2010, nhưng chính thức có hiệu lực vào năm 2014, đã tăng cường các biện pháp giám sát hoạt động ngân hàng, bảo vệ người tiêu dùng trước những sản phẩm tài chính có mức độ rủi ro cao. Giới quan sát coi đây là một công cụ để chính quyền can thiệp sâu hơn vào lĩnh vực tài chính. Sau cơn ác mộng năm 2008, các ngân hàng Hoa Kỳ dần ổn định, các tập đoàn JP Morgan hay Goldman Sachs làm ăn có lãi trở lại. Trong 8 năm nhiệm kỳ của Obama, chỉ số chứng khoán Dow Jones và NASDAQ được nhân lên gấp 2 và gấp 3 lần.

Về mặt xã hội, Tổng thống Obama đi vào lịch sử nhờ Đạo luật Obamacare, với ý tưởng nhà nước trợ cấp cho thành phần nghèo khó nhất để mọi người đều được chăm sóc khi đau ốm. Tuy nhiên, đến cuối năm 2015, mới chỉ có 20/320 triệu người dân Hoa Kỳ đóng bảo hiểm y tế trong khuôn khổ Obamacare, và chỉ 83% số người đó được hưởng trợ cấp của chính phủ cho khoản chi tiêu phụ trội. Thêm một lý do khác để phe đối lập chỉ trích Obamacare là kinh phí bảo hiểm tăng mạnh, sức mua các hộ gia đình qua đó giảm đi. Theo cơ quan thống kê dân số Hoa Kỳ, vẫn còn trên 9% người dân không có bảo hiểm y tế. Cũng vì luật bảo hiểm Obamacare mà trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2010, đảng Dân Chủ đã thua đậm. Một thất bại khác về phương diện xã hội trong 2 nhiệm kỳ của ông Obama là cách biệt giàu nghèo ngày càng lớn. Năm 2009, có 1% người giàu nhất nắm giữ 16,7% GDP cả nước. Khi Barack Obama sắp mãn nhiệm, tỷ lệ đó tăng mạnh lên tới 18,4%.

(Tổng hợp)

Tuệ Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Nhân vật