Giải mã gen - cầu nối đưa y học dự phòng Việt Nam bắt kịp thế giới

(ĐTTCO) - Không chỉ giúp người Việt ở mọi lứa tuổi tiên lượng nguy cơ mắc các bệnh nan y như ung thư, tiểu đường… để phòng ngừa từ trong “trứng nước”, công nghệ giải mã gen còn có thể dự báo tiềm năng phát triển cũng như cung cấp gợi ý về định hướng nghề nghiệp cho giới trẻ trong tương lai.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Xu hướng khỏe mạnh chủ động
Kể từ khi bộ gen người đầu tiên được giải mã toàn bộ thành công vào năm 2001 qua dự án nghiên cứu quốc tế Bản đồ gen người (Human Genome Project), công nghệ giải mã gen đã có nhiều đột phá. Từ việc mất 13 năm và ít nhất 100 triệu USD để giải mã toàn bộ 1 bộ gen người thì ngày nay, chúng ta chỉ mất từ 20-25 ngày với chi phí chưa đến 1.000USD.
Sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ đã đưa giải mã gen đến gần với cuộc sống người dân hơn. Ở các nước tiên tiến, hồ sơ gen còn được tích hợp vào sổ sức khỏe điện tử cá nhân. Các công ty lớn như Apple, VISA, GE Appliances cũng đưa dịch vụ giải mã gen vào chương trình phúc lợi cho nhân viên nhằm đẩy mạnh y học dự phòng và giảm chi phí khám chữa bệnh.
Đặc biệt, trong cuộc chiến với Covid-19, nhiều quốc gia đã ứng dụng giải mã gen vào quá trình nghiên cứu để phòng chống dịch. Trong năm 2021, có 14 trên 22 quốc gia thuộc Đông Địa Trung Hải đã ứng dụng giải mã gen để phát hiện và theo dõi các biến thể Covid-19. Tại Việt Nam, cuối tháng 11-2021, giải mã gen là một trong những giải pháp Thủ tướng Chính phủ cùng Bộ Y tế đã chỉ đạo áp dụng nhằm phát hiện sớm biến chủng Omicron đối với những trường hợp nhập cảnh từ nước ngoài.
Giải mã gen - cầu nối đưa y học dự phòng Việt Nam bắt kịp thế giới ảnh 1
Theo báo cáo tháng 2-2022 của công ty nghiên cứu thị trường hàng đầu thế giới Research and Markets (Mỹ), thị trường giải mã gen trên toàn cầu ước đạt 10,6 tỷ USD trong năm 2020, và có tiềm năng đạt mức 17,3 tỷ USD vào năm 2026. Trong đó, thị trường Mỹ và Trung Quốc được dự đoán có mức tăng trưởng lớn nhất, theo sau là Nhật Bản, Canada, Đức. Các quốc gia phát triển ở châu Á - Thái Bình Dương cũng sẽ có những tín hiệu tích cực.

GeneStory - giải pháp phát hiện bệnh từ giai đoạn “trứng nước”
Dù đã có một số ứng dụng bước đầu trong y tế, nhưng giải mã gen chưa thực sự phổ biến tại Việt Nam. Hiện, chỉ khoảng 1% dân số được tiếp cận công nghệ này. Trong khi đó, sức khỏe người Việt đang đứng trước tình trạng đáng báo động với 5,3 triệu người bị tiểu đường (thống kê của Bộ Y tế năm 2021), cứ 100.000 người thì có 159 người được chẩn đoán mắc mới ung thư (theo Globocan), 25% dân số mắc các bệnh tim mạch và huyết áp...
“Cảnh báo đỏ” này hoàn toàn có thể được “hạ nhiệt” thông qua việc giải mã gen, giúp người dân đánh giá sớm nguy cơ bệnh, góp phần sàng lọc bệnh từ giai đoạn “trứng nước” và thay đổi chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng phù hợp.
Trong bối cảnh đó, vào tháng 4-2022, GeneStory ra đời. Được thành lập bởi những giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia về tin Y sinh với hàng chục năm kinh nghiệm làm việc, nghiên cứu tại các nước phát triển, GeneStory được xem như món quà sức khỏe mà những nhà khoa học Việt mang về cho người Việt.
“Đã đến lúc người Việt được chăm sóc đúng cách, được hưởng những thành quả của nghiên cứu khoa học và công nghệ hiện đại để kiến tạo cho mình một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và trọn vẹn hơn” - ông Nguyễn Đức Long, CEO GeneStory, khẳng định.
Nền tảng của GeneStory là những dự án nghiên cứu ý nghĩa với quy mô lớn khi liên kết với Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn VinBigData (thuộc Tập đoàn Vingroup), điển hình như dự án giải mã 1.000 hệ gen người Việt, để xây dựng nên một hệ thống tham chiếu hệ gen toàn diện và đặc trưng của người Việt. Theo GS-Dược lý Di truyền người Hy Lạp George P. Patrinos, Giám đốc Khoa học của Golden Helix Foundation (Anh), Chủ tịch Mạng lưới hợp tác y học hệ gen toàn cầu (Global Genomic Medicine Collaborative), một cơ sở dữ liệu như vậy sẽ giúp người bệnh hưởng lợi từ các phương pháp điều trị và biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Bộ dữ liệu gen lớn cũng có thể giúp phân biệt các dân tộc khác nhau có nguy cơ mắc từng loại bệnh khác nhau bởi từng gen cụ thể, đồng thời giúp bác sĩ kê đơn thuốc hiệu quả hơn, hạn chế tác dụng phụ của thuốc lên người bệnh.
GeneStory đã tận dụng các nguồn dữ liệu nghiên cứu, kết hợp công nghệ IA và Big data để cung cấp các gói giải mã gen với hơn 100 chỉ số về cơ thể, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân Việt Nam ở mọi giai đoạn phát triển, từ trẻ nhỏ đến người trưởng thành và người cao tuổi.
Để giúp cha mẹ thấu hiểu con mình từ sức khỏe thể chất đến tinh thần, gói giải mã gen cho trẻ em của GeneStory sẽ cung cấp các chỉ số như: chiều cao tối đa ở tuổi trưởng thành; nhu cầu 10 vitamin thiết yếu; tiềm năng phát triển của con như ngoại ngữ, học thuật, âm nhạc, hay qua các gợi ý định hướng nghề nghiệp cho con dựa trên phân tích tính cách theo mô hình Big5…
Với gói giải mã gen dành cho người lớn, GeneStory sẽ giúp người dùng chăm sóc sức khỏe chủ động thông qua các đánh giá nguy cơ bệnh ung thư, bệnh nghiêm trọng phổ biến ở người Việt như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng...; các thông tin về khả năng đáp ứng thuốc theo cơ địa mỗi người nhằm giảm thiểu nguy cơ bị phản ứng phụ của thuốc khi sử dụng các nhóm thuốc liên quan điều trị tim mạch, ho và cảm cúm, thuốc chống ung thư… 
 GeneStory là đơn vị cung cấp giải pháp giải mã gen của người Việt và cho người Việt với khát vọng mang công nghệ giải mã gen đến gần hơn với hàng triệu người dân Việt Nam, hướng tới thúc đẩy y học dự phòng, nâng cao chất lượng sống và giảm bớt gánh nặng y tế cho mỗi gia đình Việt.

Khánh Linh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ảnh minh họa.

Tác hại khôn lường khi trẻ hóa làn da không đúng cách

(ĐTTCO) - Trẻ hóa làn da là điều nhiều chị em mong mỏi, vì thế ngày càng nhiều hoạt chất được giới thiệu ra thị trường. Trong đó, retinol là một hoạt chất có công dụng trẻ hóa làn da và đang được nhiều chị em ưa chuộng. 

Công nghệ

Đường đua smartphone

(ĐTTCO) - Khi đã quá quen thuộc các dòng điện thoại của iPhone, Samsung, bạn hãy tham khảo những “chiến mã” đa năng và đẳng cấp đến không tưởng sau đây.

Thú đam mê

Nghệ thuật Maki-e trên gỗ và những điều thú vị của sơn mài xứ Phù Tang

(ĐTTCO) - Ngành thủ công mỹ nghệ Nhật Bản vốn rất nổi tiếng nhất thế giới cuối thế kỷ 19, đứng đầu là đồ sơn mài (漆器, shikki) tinh tế với lượng nghệ nhân đông đảo nhất, được nhà nước vinh danh Bảo vật Quốc gia, bởi kỹ thuật vô cùng phức tạp. Đó là nhờ vào tay nghề truyền thống lâu đời và thiên nhiên khắc nghiệt ban tặng cho dân tộc này ba tài nguyên là vàng, bạc và gỗ rừng đa dạng, gắn với những đặc thù thú vị rất riêng của mỹ thuật sơn mài Maki-e xứ mặt trời mọc.

Ẩm thực

Trọn vị đoàn viên mùa trăng rằm

(ĐTTCO) - Gia đình luôn là nơi bình yên nhất để mỗi người con tìm về giữa những bộn bề. Sau mỗi sóng gió ai cũng trở về để nhận ra tình thân càng thêm trân quý. 

Du lịch

Thung lũng Hunza, tuyệt tác của thiên nhiên

(ĐTTCO) - Hunza là một thung lũng vùng cao tọa lạc ở phía Bắc Pakistan, nằm trong khu vực Gilgit-Baltistan, giáp ranh với Trung Quốc và Ấn Độ. Hiện tại khu vực này vẫn còn nằm trong vạch kẻ đứt trên bản đồ, nghĩa là nó vẫn còn là một khu vực tranh chấp của 3 nước Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ. 

Mua sắm