Khơi vốn tín dụng: Giảm lãi suất, kích tiêu dùng

Trần lãi suất huy động đã chính thức giảm xuống 9%/năm. Một số ngân hàng đã công bố giảm lãi suất cho vay theo trần mới. Động thái giảm mạnh lãi suất được đánh giá sẽ có tác động nhiều chiều, đặc biệt góp phần khơi thông dòng vốn tín dụng vào nền kinh tế đang gặp khó khăn. Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Nguyễn Văn Bình, với các giải pháp đang triển khai, từ tháng 6 tín dụng sẽ tăng trưởng dương.

> Tín dụng ngân hàng: Gạn đục khơi trong

Lãi vay giảm nhiệt

Sau khi trần lãi suất huy động VNĐ được điều chỉnh giảm về 9%/năm, một số ngân hàng thương mại (NHTM) đã công bố giảm lãi suất cho vay đối với một số lĩnh vực ưu tiên. “Phát pháo” đầu tiên là BIDV với việc giảm lãi suất cho vay ngắn hạn xuống 12%/năm với  các lĩnh vực xuất khẩu, nông nghiệp nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp phụ trợ.

Hiện nay có một số quan điểm cho rằng lãi suất sẽ giảm nữa, thậm chí giảm mạnh làm thị trường không ổn định. Nhưng NHNN định hướng từ nay đến cuối năm lãi suất sẽ ổn định, trừ phi có yếu tố đột biến. Như vậy các doanh nghiệp có thể chủ động để dự báo được động thái chính sách; các ngân hàng chủ động được phương án kinh doanh, cân đối được chi phí và có các phương án trung, dài hạn tốt hơn.

Ông LÊ MINH HƯNG,
Phó Thống đốc NHNN Việt Nam

BIDV cũng áp mức lãi suất ưu đãi này cho chương trình tài trợ chuỗi liên kết “4 nhà” và nhà ở cho người thu nhập thấp với điều kiện khách hàng xếp loại A trở lên theo xếp hạng tín dụng của BIDV. Trong khi đó, VietinBank cho biết đã giảm lãi suất cho vay ngắn hạn đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn xuống mức 11-12%/năm đối với khách hàng tốt; doanh nghiệp xuất khẩu 11%/năm…

Đầu tuần này, Agribank công bố biểu lãi suất mới, trong đó lãi suất cho vay ưu đãi khách hàng xuất khẩu 11%/năm; lãi suất cho vay ngắn hạn 4 lĩnh vực ưu tiên tối đa 13%/năm…

Theo đánh giá của các chuyên gia, lãi suất cho vay giảm chưa đủ để khơi thông dòng vốn tín dụng vào nền kinh tế. Thực tế thời gian qua cho thấy do hoạt động sản xuất kinh doanh đình đốn, hàng tồn kho nhiều, các doanh nghiệp không dám vay tiếp vốn ngân hàng.

Trong khi ngân hàng cũng không dám cho vay ra vì sợ gia tăng nợ xấu. Theo số liệu chưa chính thức, nợ xấu của hệ thống ngân hàng hiện đã tăng lên mức 8-10% tổng dư nợ, cao hơn nhiều so với con số 3,3% công bố cuối năm ngoái.

TS. Trần Du Lịch, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng hiện dòng vốn của nền kinh tế giống như hệ tuần hoàn có “cục máu đông” nằm trong động mạch, tĩnh mạch. “Cục máu đông” đó là nợ xấu và nếu không giải quyết được, lãi suất dù giảm mạnh cũng không giúp được doanh nghiệp.

Theo Thống đốc Nguyễn Văn Bình, để kích thích tín dụng và tạo điều kiện cho doanh nghiệp vay vốn, ngoài việc tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất, NHNN dự kiến phối hợp với các bộ, ngành thành lập công ty mua bán nợ quốc gia, góp phần xử lý khoảng trên dưới 100.000 tỷ đồng nợ xấu của hệ thống ngân hàng theo nguyên tắc bảo toàn vốn, tạo thanh khoản nhất định cho các tổ chức tín dụng, trên cơ sở đó có lượng vốn cần thiết để cho vay.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết hiện lượng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng khoảng 50.000 tỷ đồng, nếu giải ngân được khoản này sẽ giúp cải thiện thanh khoản, tạo nguồn vốn lớn để đẩy mạnh tín dụng.

NHNN cũng đã lập đề án trình Thủ tướng Chính phủ việc hỗ trợ vốn cho vay mua nhà đối với người thu nhập trung bình, thu nhập thấp để giải tỏa hàng tồn kho trong lĩnh vực bất động sản, cũng như đề xuất với Chính phủ cơ chế bảo lãnh tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tín dụng sẽ tăng trở lại

Theo Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú, đề án lập công ty mua bán nợ quốc gia đang được xem xét nghiên cứu, nhưng về cơ bản là ý tưởng khả thi. TS. Trần Du Lịch cũng cho rằng trong điều kiện hiện nay lập công ty để mua bán khối nợ xấu 100.000 tỷ đồng có thể làm được.

“Điều nhiều người băn khoăn là số tiền để xử lý lấy từ nguồn nào. Theo tôi NHNN không cần phải đưa tiền mặt ra mà vẫn có những công cụ tiền tệ để làm được. Nhưng như vậy không có nghĩa công ty này sẽ sớm ra đời bởi xử lý nợ xấu rất phức tạp, cần nhiều thời gian để có phương án khả thi nhất” - TS. Trần Du Lịch nói.

Khơi vốn tín dụng: Giảm lãi suất, kích tiêu dùng ảnh 1

Giảm trần lãi suất huy động cần đi kèm với nhiều giải pháp hỗ trợ
để khơi thông dòng vốn tín dụng vào nền kinh tế. Ảnh: LÃ ANH

Về việc nhiều ngân hàng kỳ vọng với việc giảm lãi suất, tín dụng sẽ tăng lên trong thời gian tới, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc VPBank, cho rằng chính sách lãi suất mới là cơ hội giúp ngân hàng giảm chi phí vốn. Từ đó giảm chi phí cho vay cho doanh nghiệp và tháo gỡ dòng tín dụng đang ứ đọng trong ngân hàng.

TS. Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch Thường trực HĐQT LienVietPostBank, tin tưởng với lãi suất cho vay 11-13%/năm doanh nghiệp có thể đầu tư kinh doanh trở lại: “Quan điểm của LienVietPostBank là muốn tồn tại thì cho vay thấp trước, giai đoạn này là lúc lôi kéo khách hàng tốt nhất. Những khó khăn tạm thời ngân hàng phải giúp doanh nghiệp, họ mới về với mình”.

TS. Nguyễn Ngọc Bảo, Chủ tịch Hội đồng thành viên (HĐTV) Agribank, cho biết thời gian qua ngân hàng luôn chủ động điều chỉnh lãi suất cho vay theo tín hiệu thị trường. Các khách hàng kinh doanh hoạt động càng tốt càng có cơ hội tiếp cận với nguồn vốn rẻ.

Hiện có hơn 50% doanh nghiệp tốt của Agribank đã được tiếp cận với mức lãi suất mới. Agribank cũng đã đề ra một số biện pháp mở rộng tín dụng 4 lĩnh vực ưu tiên (hộ sản xuất, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ).

Cụ thể triển khai gói sản phẩm cho vay ưu đãi khuyến khích khách hàng xuất khẩu, nhập khẩu có nguồn thu ngoại tệ với lượng vốn 10.000 tỷ đồng, lãi suất 11%/năm.

Đối với khách hàng đang hoạt động kinh doanh nhưng gặp khó khăn, không có khả năng trả nợ đúng hạn, Agribank sẽ xem xét cơ cấu lại nợ, kéo dài thời gian trả nợ phù hợp với dòng tiền của dự án, phương án sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng, giảm áp lực trả nợ đối với khách hàng.

Giảm lãi suất chưa đủ

Lãi suất giảm là tin vui với nhiều doanh nghiệp, nhưng với doanh nghiệp đang gặp khó khăn bởi lượng hàng tồn kho quá lớn thì điều đó chưa đủ. Một số doanh nghiệp cho biết trong tình thế này, dù lãi suất có giảm họ cũng không dám vay thêm.

Một nguyên tắc phải quán triệt trong hoạt động tín dụng là chỉ cho vay vốn đối với những khách hàng sản xuất kinh doanh hiệu quả. Vừa qua nhiều doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả thấp, thua lỗ; nhiều doanh nghiệp nợ cũ, nợ quá hạn lớn thì thật sự các NHTM khó để cho vay tiếp. Đây là vấn đề mà cả ngân hàng và doanh nghiệp cần chủ động, tích cực cùng khắc phục trong thời gian tới.

TS. PHẠM HUY HÙNG,
Chủ tịch HĐQT VietinBank

Vì thế, để khơi thông dòng vốn tín dụng, bên cạnh chính sách tiền tệ, cần kết hợp nhiều giải pháp hỗ trợ. Ông Trương Văn Phước, Tổng Giám đốc EximBank, ví von: “Cứ hình dung nền kinh tế hiện nay như cảnh bị kẹt xe trong giao thông. Giảm giá xăng - tức là lãi suất, sẽ không giải quyết được nếu như không có biện pháp hỗ trợ khác để xử lý tình trạng tắc nghẽn. Điều quan trọng hiện nay là có biện pháp kích thích tiêu dùng, giúp doanh nghiệp xả hàng tồn kho, hồi phục sản xuất. Khi đó, họ mới dám vay ngân hàng, và ngân hàng mới dám cho vay”.

Tại phiên thảo luận về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường năm 2012, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị cần xem xét miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cá nhân có thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công và từ kinh doanh đến mức phải chịu thuế TNCN ở bậc 1 và giảm thuế GTGT để kích thích tiêu dùng nhằm góp phần hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Đại biểu Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình) cho rằng những giải pháp giảm thuế mà Chính phủ đưa ra chưa tạo được mức độ lan tỏa, tác động của chính sách là không đáng kể so với yêu cầu thực tiễn. Đại biểu này kiến nghị cần giảm 50% thuế GTGT đối với tất cả hàng hóa lưu thông trên thị trường đến hết năm 2012 để kích cầu tiêu dùng, giảm hàng tồn kho, giải quyết khó khăn thực chất của doanh nghiệp.

TS. Trần Du Lịch cho rằng Chính phủ cần rà soát lại tất cả liên quan đến giá nông sản, vật tư sản xuất nông nghiệp, một số hàng tiêu dùng tồn kho để giảm hoặc miễn thuế GTGT, kích thích thị trường. Về lâu dài, nhiều ý kiến cho rằng nên giảm thuế suất GTGT từ 10% về mức 5%.

Là thuế gián thu nên khi giảm được 5% thuế GTGT, người dân cũng được hưởng lợi do giá bán giảm sẽ kích thích sức mua và doanh nghiệp cũng tiêu thụ sản phẩm. Từ đó doanh nghiệp mới có cơ hội tiếp cận được vốn giá rẻ để tái sản xuất, giải quyết việc làm cho người lao động.

Đây là giải pháp giải quyết được đa mục tiêu, tuy sẽ ảnh hưởng đến số thu ngân sách và những khó khăn nhất định trong xử lý nghiệp vụ, nhưng xét về hiệu quả sâu hơn thì nên áp dụng.

Bảo Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất