Liệu Ấn Độ có thể ‘phá vỡ' chuỗi cung ứng Trung Quốc?

(ĐTTCO) - Trong chuyến thăm đầu tiên tới New Delhi với tư cách là Bộ trưởng Tài chính Mỹ hồi đầu tháng này, Janet Yellen đã mô tả Ấn Độ là "đối tác không thể thiếu" trong nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Mỹ.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Một ngày sau, cựu thủ tướng Australia Kevin Rudd bày tỏ quan điểm trong một hội nghị kinh doanh ở Singapore: “Là một người đã làm việc với Ấn Độ trong 20 năm qua, lần đầu tiên tôi tin rằng họ sắp thực hiện một sự thay đổi chính sách quan trọng”.

Những lời của ông Rudd nêu bật sự đồng thuận ngày càng tăng giữa các nhà hoạch định chính sách và nhà phân tích rằng Ấn Độ đang nổi lên như một cơ sở sản xuất thay thế cho Trung Quốc.

Sadanand Dhume, thành viên cấp cao tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết: “Những gì chúng ta đang thấy về mặt địa chính trị thực sự là một cuộc chiến tranh lạnh mới. Trong bối cảnh này, Ấn Độ hy vọng sẽ được hưởng lợi về kinh tế từ những lo ngại của phương Tây về quyền bá chủ ngày càng tăng của Trung Quốc”.

Trong khi triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc đã bị Quỹ Tiền tệ Quốc tế cắt giảm xuống 4,4% trong 2023, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley đã dự báo nền kinh tế Ấn Độ sẽ mở rộng ở mức 6,1% trên con đường trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới vào năm 2027.

Ông Dhume cho biết, Ấn Độ cũng là một phần của Quad, một liên minh bao gồm Mỹ, Úc và Nhật Bản, là “biểu tượng mạnh mẽ nhất” của liên minh đang phát triển với phương Tây.

Ấn Độ đã chứng kiến sự gia tăng đầu tư trực tiếp từ nước ngoài trong những năm gần đây, nhận được dòng vốn đầu tư cao nhất từ trước đến nay trong giai đoạn 2020-21 ở mức 81,97 tỷ USD. Con số đầu tư năm ngoái cao hơn gấp đôi so với 39,9 tỷ USD được ghi nhận trong năm 2017.

Trong khi sự mất lòng tin ngày càng tăng đối với Trung Quốc giải thích một phần nguyên nhân, thì những cải cách của chính phủ cũng khiến đất nước này trở nên hấp dẫn hơn đối với các công ty đa quốc gia.

Eswar Prasad, giáo sư cấp cao về chính sách thương mại của Đại học Cornell, cho biết: “Chính phủ đã tiến hành cải cách thị trường lao động và thuế, nắm bắt công nghệ kỹ thuật số và cải thiện cơ sở hạ tầng vật chất và mềm”.

Morgan Stanley dự đoán tỷ trọng sản xuất trong tổng sản phẩm quốc nội của Ấn Độ có thể tăng từ 15,6% hiện nay lên 21% vào năm 2031, tăng gấp đôi thị phần xuất khẩu của nền kinh tế lớn thứ năm thế giới.

Các công ty đa quốc gia đang lưu ý. Nhà cung cấp của Apple, Foxconn đang tăng công suất tại một nhà máy hiện có ở Chennai khi sự gián đoạn của Covid-19 đe dọa sản xuất ở Trung Quốc.

Một nhà sản xuất hợp đồng Đài Loan khác của Apple, Pegatron, cũng đã bắt đầu lắp ráp mẫu iPhone 14 mới nhất tại Ấn Độ.

Tuy nhiên, khoảng 70% linh kiện để sản xuất có nguồn gốc từ Trung Quốc, vì vậy sự phụ thuộc của Apple vào nền kinh tế số 2 thế giới khó có thể thay đổi trong thời gian sớm, Ivan Lam, nhà phân tích cấp cao của Counterpoint Research cho biết.

Những gã khổng lồ công nghệ Google và Samsung cũng đang có kế hoạch chuyển một số năng lực sản xuất sang Ấn Độ, một phần để tận dụng chương trình khuyến khích liên kết sản xuất của chính phủ trợ cấp cho việc bán hàng hóa trong nhiều lĩnh vực cạnh tranh.

Ông Dhume nói: “Vì vậy, một phần trong chiến lược quản lý rủi ro của bạn là không đặt tất cả trứng vào giỏ sản xuất của Trung Quốc”.

Ấn Độ đã chứng kiến các khoản đầu tư đáng chú ý vào các lĩnh vực do Trung Quốc thống trị.

Vào tháng 9, tập đoàn khai thác mỏ Ấn Độ Vedanta Resources và Foxconn đã công bố việc thành lập nhà máy bán dẫn đầu tiên của Ấn Độ tại bang Gujarat.

Năm ngoái, First Solar tuyên bố sẽ thành lập một cơ sở sản xuất mô-đun năng lượng mặt trời tích hợp theo chiều dọc ở bang Tamil Nadu.

Trung Quốc chiếm 80% sản lượng tấm pin năng lượng mặt trời toàn cầu. Đây cũng là nhà sản xuất chất bán dẫn lớn thứ tư, với thị phần toàn cầu là 15% vào năm 2020, theo Viện Chính sách Chiến lược Úc.

“Cán cân hiện tại vẫn đang nghiêng hẳn về phía Trung Quốc và các quốc gia khác đang cố gắng giành lấy một miếng bánh. Không ai nghĩ rằng toàn bộ chiếc bánh sẽ rời khỏi Trung Quốc”, ông Dhume nói.

Tuy nhiên, một loạt thách thức đang cản trở Ấn Độ thực hiện lời hứa của mình.

Trong chỉ số hoạt động logistics năm 2018 của Ngân hàng Thế giới, Ấn Độ xếp thứ 44 trong số 160 quốc gia, dưới các đối thủ nặng ký trong khu vực như Việt Nam, Hàn Quốc và Malaysia.

Ông Dhume cho biết vẫn còn một "số lượng lớn" quan liêu.

Ông nói: “Không thiếu lao động nhưng tương đối thiếu lao động có kỹ năng và tất cả những điều này diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ đang xây dựng những bức tường cao hơn một cách hiệu quả hơn trước đây”.

Xu hướng bảo hộ của Ấn Độ cũng là một mối lo ngại thường được trích dẫn. Mặc dù đã ký kết một loạt thỏa thuận song phương với các quốc gia như Úc, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Canada và Anh, nhưng chính phủ vẫn thận trọng khi tham gia các hiệp định thương mại đa phương.

Năm 2019, nước này đã rút khỏi các cuộc đàm phán thương mại của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực do Trung Quốc dẫn đầu vào phút cuối, với lý do lo ngại về sự cạnh tranh của các nhà sản xuất trong nước. Họ cũng đã chọn đứng ngoài trụ cột thương mại của Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương do Mỹ lãnh đạo gần đây.

Trong những tháng gần đây, New Delhi đã cấm xuất khẩu lúa mì và gạo tấm quan trọng, đồng thời tăng thuế hải quan đối với một số mặt hàng xuất khẩu mạnh nhất của nước này như thép và quặng sắt, dẫn đến khiếu nại từ ngành này.

“Ấn Độ đang cố gắng làm cho mình trở nên hấp dẫn để có được miếng bánh lớn hơn trong một môi trường thuận lợi về mặt địa chính trị nhưng họ cũng đang làm điều đó với một loạt các chính sách thương mại đi theo hướng ngược lại”, ông Dhume nói.

Các tin, bài viết khác

ĐỌC NHIỀU NHẤT

Ai sẽ đảm nhận những thách thức kinh tế lớn nhất của Trung Quốc?

Ai sẽ đảm nhận những thách thức kinh tế lớn nhất của Trung Quốc?

(ĐTTCO) - Khi Trung Quốc mở cửa trở lại, nước này phải đối mặt với một con đường đầy chông gai để phục hồi bền vững, với các quan chức kinh tế phải đối mặt với những nhiệm vụ khó khăn là vực dậy niềm tin của thị trường, vực dậy lĩnh vực bất động sản và chống lại sự yếu kém của thị trường bên ngoài.