Gỡ khó cho hoạt động của chính quyền đô thị

(ĐTTCO) - Mô hình chính quyền đô thị được áp dụng tại TPHCM từ ngày 1-7-2021. Với việc không tổ chức HĐND quận, phường, người dân từng kỳ vọng rất nhiều vào việc tinh gọn bộ máy, công việc từ đó cũng được giải quyết nhanh  hơn.

 Tuy nhiên, hơn một năm qua, các địa phương vẫn đang gặp không ít khó khăn.

Không có tiền nâng đường, mở hẻm

Chiều 28-9, thấy cơn mưa lớn sắp ập tới, chị Mai Thị Kiều Trang (ngụ hẻm 205/39 Trần Văn Đang, phường 11, quận 3) vội chạy sang nhà người bà con cách đó vài chục mét để dắt hai con về nhà. Vừa đi, chị Trang vừa hối đám trẻ bước lẹ, lỡ mưa lớn chỉ một lát là hẻm ngập, khó đi. Con hẻm rộng hơn 2m, nơi hẹp nhất khoảng 1,5m, cứ mưa là ngập.

Trong hẻm lại có trường tiểu học, giờ cao điểm phụ huynh đưa rước con nên ngày nào cũng kẹt cứng. Người dân trong hẻm đã đồng thuận hiến đất mở rộng hẻm lên 3,5-6m. Cuộc họp nào người dân cũng hỏi khi nào làm hẻm, nhưng địa phương nói chờ vì chưa có kinh phí.

HĐND TPHCM đã thực hiện nhiều cuộc giám sát tại các địa phương về tình hình thực hiện chính quyền đô thị tại TPHCM. Trong ảnh: Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Thị Lệ phát biểu trong buổi giám sát tại quận 8. Ảnh: VIỆT DŨNG

HĐND TPHCM đã thực hiện nhiều cuộc giám sát tại các địa phương về tình hình thực hiện chính quyền đô thị tại TPHCM. Trong ảnh: Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Thị Lệ phát biểu trong buổi giám sát tại quận 8. Ảnh: VIỆT DŨNG

Đây là một trong 45 tuyến hẻm được quận 3 đặt mục tiêu mở rộng trong nhiệm kỳ 2020-2025. Công tác vận động người dân hiến đất mở rộng hẻm đã hoàn tất, người dân rất đồng thuận, nhưng quận vẫn chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư, chưa ghi vốn. Theo UBND quận 3, nếu như trước đây, sau khi lập các dự án mở rộng hẻm, UBND quận trình HĐND quận thẩm định và thông qua. Nay, khi không còn HĐND quận, thì quận phải chờ HĐND TPHCM phê duyệt.

Khó khăn kể trên là một trong những khó khăn điển hình của các quận tại TPHCM khi thực hiện mô hình chính quyền đô thị. Với mô hình này, UBND quận không còn là một cấp ngân sách, mà trở thành đơn vị dự toán ngân sách. 

Từ đó, không còn nguồn kết dư, dự phòng, khi phát sinh các nhiệm vụ chi đột xuất thì không thể chủ động. Điều này khiến nhiều dự án của các quận, đặc biệt là các dự án đã được HĐND quận thông qua trước đây, không thể chủ động kinh phí để thực hiện. Trong khi đó, đây gần như đều là những dự án mang tính dân sinh, khả thi, phục vụ trực tiếp đời sống người dân. Giám đốc Sở KH-ĐT TPHCM Lê Thị Huỳnh Mai cho biết, qua rà soát ở các quận, tổng nhu cầu chi cho các dự án lên tới hơn 1.670 tỷ đồng, trong đó có gần 1.000 tỷ đồng là nhu cầu từ các dự án chuyển tiếp từ giai đoạn trước.

Ngoài khó khăn trên, sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết 131/2020 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị tại TPHCM và Nghị định 33/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Nghị quyết 131/2020 của Quốc hội, các địa phương đang gặp khó trong nhiều lĩnh vực. Trong đó có công tác sắp xếp cán bộ, công chức dôi dư, bố trí cán bộ, công chức tại các đơn vị hành chính mới sau khi sáp nhập, nhất là tại TP Thủ Đức. Khối lượng công việc ngày càng nhiều, phức tạp nhưng số lượng cán bộ, công chức được bố trí lại hạn chế. 

Bên cạnh đó, công tác cải cách hành chính, phân cấp, ủy quyền vẫn chưa đạt kết quả như mong đợi. TP Thủ Đức chưa có cơ chế đặc thù nên vẫn hoạt động như một đơn vị hành chính cấp huyện. Phó Chủ tịch UBND TP Thủ Đức Nguyễn Kỳ Phùng cho biết, hồ sơ hành chính của TP Thủ Đức hiện nay bị chậm chủ yếu ở các lĩnh vực môi trường, đất đai, xây dựng. Những khó khăn, ngổn ngang ở thành phố mới từ khi thành lập đến nay được Bí thư Thành ủy TP Thủ Đức Nguyễn Hữu Hiệp nhìn nhận: cán bộ, đảng viên và nhân dân đã giảm bớt hào hứng. Nguyên do, người dân cảm nhận chưa có gì thay đổi. Trong khi thủ tục hành chính thì giải quyết lâu hơn, phải đi xa hơn…

 

Gỡ khó cho quận, phường

Trong khi các quận, phường gặp khó, thì một số sở, ngành phải gánh vác một lượng công việc khổng lồ. Như Sở Tài chính TPHCM phải nhập phân bổ, bổ sung, điều chỉnh dự toán ngân sách với hơn 1.400 đơn vị sử dụng ngân sách thuộc UBND 16 quận. Sở cũng phải tham mưu giải quyết những vướng mắc của UBND 16 quận như: bổ sung kinh phí không thường xuyên chưa được giao dự toán, điều chỉnh tăng giảm dự toán giữa các lĩnh vực… Theo Giám đốc 
Sở Tài chính TPHCM Phạm Thị Hồng Hà, đây là những khó khăn đã được lường trước khi TPHCM đề xuất mô hình chính quyền đô thị.

Điểm vướng mắc là Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã có nhiều quy định thay đổi so với thời điểm TPHCM thí điểm mô hình chính quyền đô thị. Theo quy định hiện hành, quận không còn tổ chức HĐND sẽ không còn là cấp ngân sách. Để sửa luật hoặc chờ sơ kết Nghị quyết 131/2020 sẽ mất nhiều thời gian, do đó, TPHCM đã đưa các nội dung này vào khi xây dựng nghị quyết thay thế Nghị quyết 54 của Quốc hội về cơ chế chính sách đặc thù phát triển TPHCM.

Trước những khó khăn của các quận, phường khi thực hiện mô hình chính quyền đô thị như trên, trong nội dung tổng kết Nghị quyết 54 và xây dựng nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 54, các sở, ngành cũng đề xuất TPHCM bổ sung vào nghị quyết mới nội dung cho phép TPHCM áp dụng cơ chế tài chính đặc thù. Ba nội dung chính của cơ chế tài chính đặc thù này gồm: UBND quận - đơn vị dự toán ngân sách quận thuộc TPHCM có dự phòng ngân sách như cấp ngân sách; UBND quận thực hiện giao, quản lý, điều chỉnh, 
bổ sung dự toán ngân sách của đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc; phòng tài chính - kế hoạch quận thực hiện nhiệm vụ của cơ quan tài chính cấp huyện.

Lãnh đạo Sở Nội vụ TPHCM cho biết thêm, thời gian tới, TPHCM tiếp tục xây dựng Đề án biên chế hành chính, số lượng người làm việc và hợp đồng lao động theo Nghị định 161/2018 phù hợp với cơ chế đặc thù của TPHCM; Đề án đầu tư xây dựng các huyện thành quận hoặc thành phố thuộc TPHCM để trình cấp có thẩm quyền. Việc này nhằm giải quyết khó khăn về nhân sự cho các quận, phường.

TPHCM cũng sẽ tiếp tục kiến nghị Chính phủ xem xét ban hành nghị quyết về tổ chức lại ban bồi thường, giải phóng mặt bằng thành trung tâm phát triển quỹ đất, và thành lập đội quản lý trật tự xây dựng đô thị thuộc UBND TP Thủ Đức, UBND các quận, huyện tại TPHCM; đề xuất cơ chế chính sách đặc thù về tổ chức và thẩm quyền với Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai TP Thủ Đức.

Xây dựng cơ chế đặc thù cho TP Thủ Đức


TPHCM đang xây dựng Dự thảo Nghị quyết về cơ chế chính sách tạo động lực phát triển TPHCM. Trong đó, cơ chế chính sách đặc thù cho TP Thủ Đức được thể hiện tại điều khoản về cơ chế phân cấp, phân quyền, ủy quyền và tổ chức bộ máy TP Thủ Đức. Theo đó, HĐND, UBND TPHCM phân cấp, phân quyền, ủy quyền cho HĐND, UBND TP Thủ Đức; Chủ tịch UBND TPHCM ủy quyền cho Chủ tịch UBND TP Thủ Đức các nội dung thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

HĐND TPHCM quyết định việc phân công một số nhiệm vụ theo quy định pháp luật thuộc chức năng của các sở, ngành chuyên môn cho UBND TP Thủ Đức, Chủ tịch UBND TP Thủ Đức trong phạm vi địa bàn TP Thủ Đức. Ngân sách TP Thủ Đức được giữ lại toàn bộ số tiền thu được từ nguồn thu sử dụng đất và toàn bộ số vượt thu so với pháp lệnh hàng năm với thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng thu từ khu vực công thương nghiệp, dịch vụ ngoài quốc doanh để phục vụ chi đầu tư phát triển….

Bà LÊ THỊ HUỲNH MAI, Giám đốc Sở KH-ĐT TPHCM:


Gỡ khó cho các quận thực hiện dự án


Các dự án đầu tư công tại các quận đang gặp khó khăn, triển khai dang dở, rất lãng phí phần đã đầu tư. Qua nghiên cứu Nghị quyết 131/2020, Sở KH-ĐT nhận thấy có một số nội dung mà UBND TPHCM có thể ủy quyền cho quận quyết định và thực hiện dự án. Sở sẽ cùng các đơn vị tìm quy trình nhanh nhất gỡ nút thắt này.

Về nguồn vốn thực hiện các dự án, nếu chờ quyết toán được phần kết dư ngân sách của các quận, rồi thành phố phân bổ về thì tiến độ sẽ chậm. Trong khi đó, TPHCM năm qua được thưởng vượt thu ngân sách với số tiền 1.600 tỷ đồng. Nguồn này được chi cho đầu tư hạ tầng, chi cho ngân sách cấp dưới, chi cho chương trình trọng điểm của thành phố. Trong lúc chờ quyết toán ngân sách kết dư của các quận, huyện, Sở KH-ĐT đề xuất sử dụng khoản thu này để thực hiện các dự án chuyển tiếp, với tổng vốn khoảng gần 1.000 tỷ đồng.


Bà NGUYỄN THỊ HỒNG THẮM, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM:


Cứ 15.000 người dân sẽ có thêm một công chức


Những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện mô hình chính quyền đô thị đã được UBND TPHCM báo cáo Thủ tướng vào giữa tháng 8-2022 và kiến nghị nhiều nội dung, nhất là trong lĩnh vực nội vụ.
Cụ thể, TPHCM kiến nghị biên chế công chức làm việc tại phường có dân số từ 30.000 người dân trở xuống là 17 người. Với phường có từ 30.000 người dân trở lên, ngoài số lượng quy định, cứ 15.000 người dân sẽ có thêm một công chức. TPHCM cũng kiến nghị Thủ tướng cho phép TPHCM căn cứ vào tình hình thực tiễn và điều kiện ngân sách thành phố, được quyết định số lượng, chức danh, chế độ, chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã ngoài số lượng đã quy định tại Nghị định 34/2019.

THU HƯỜNG - MAI HOA

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thực sự khó có thể CĐS mạnh mẽ ngành tài chính, ngân hàng nếu thiếu các quy định của pháp luật vì mọi thứ đều rất mới mẻ. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Hoàn thiện hệ thống luật, điều kiện tiên quyết cho chuyển đổi số

(ĐTTCO) - Chuyển đổi số (CĐS) trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng là xu hướng phát triển nhanh trên toàn cầu, trong đó Hàn Quốc đạt được sự phát triển vượt bậc khi không ngừng hoàn chỉnh và thường xuyên cập nhật hệ thống pháp luật về CĐS, cũng như  quyết tâm chính trị của Nhà nước khi nhìn thấy lợi ích đem lại cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp (DN).