Chọn lãi suất hay tỷ giá?

(ĐTTCO) - Từ ngày 7 đến 25-11, tỷ giá trung tâm đã tăng 125 đồng, từ mức 22.012 đồng/USD lên 22.137 đồng/USD. Động thái điều chỉnh tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong những này được đánh giá rất linh hoạt và sát với thị trường. Thay vì sử dụng các công cụ và nguồn lực đang có để kiềm chế tỷ giá như trước đây, NHNN đã chủ động tăng tỷ giá trung tâm trong bối cảnh một số đồng tiền chủ chốt trong rổ tiền tệ giảm giá so với USD và cầu ngoại tệ trong nước đang tăng lên. Tuy vậy, mức tăng 0,5% của tỷ giá trung tâm trong hơn nửa tháng qua vẫn chậm so với diễn biến tăng của đồng USD trên thế giới. Kể từ khi ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ, USD liên tục tăng giá, lên mức cao nhất trong 14 năm so với rổ tiền tệ. Chỉ số Dollar Index đã tăng khoảng 5% đạt 102,07 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 4-2003.

 Trong khi đó, so với USD, đồng NDT giảm 2,5%, còn EUR và đồng yen có mức độ suy yếu mạnh hơn lần lượt ở mức 5% và gần 10%. Song song đó, nhiều đồng tiền trong khu vực cũng giảm giá khá mạnh 1-3%. USD vẫn còn đang mạnh lên và nhiều dự báo cho rằng sự biến động sẽ còn tiếp tục trước dữ liệu lạc quan của Hoa Kỳ và biên bản cuộc họp của Cục Dự trữ liên bang Hoa Kỳ (FED) củng cố kỳ vọng tăng lãi suất vào tháng 12 tới.

Trong bối cảnh trên, VNĐ vẫn đang tương đối ổn định và thị trường kỳ vọng tỷ giá sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, khi khả năng FED tăng lãi suất ngày càng khả quan hơn và tâm lý đầu cơ đang xuất hiện. Người dân đang giao dịch nhiều hơn, đẩy USD trên thị trường tự do lên sát mốc 23.000 đồng/USD. Một bộ phận tiền gửi trong NH cũng đang được chuyển đổi sang ngoại tệ. Trong khi đó, các doanh nghiệp (DN) cũng gấp rút hoàn tất các khoản vay ngoại tệ trước thời hạn nhằm hạn chế rủi ro khi USD tăng mạnh. Theo nhận định, USD sẽ tăng chạm trần trong những ngày cuối năm vì nhu cầu ngoại tệ để thanh toán của DN, tổ chức với quốc tế nóng lên.

Chọn lãi suất hay tỷ giá? ảnh 1
Vấn đề là diễn biến trên đã tác động xấu đến trạng thái thanh khoản của các NH, cũng như gây ra lo ngại về lãi suất VNĐ. Kể từ khi lãi suất tiền gửi USD giảm về mức 0%/năm, sức hấp dẫn của VNĐ đã tăng lên đáng kể, thanh khoản của các NH cũng trở nên dồi dào, NHNN đã mua được một lượng lớn ngoại tệ, giúp dự trữ ngoại hối đạt hơn 40 tỷ USD. Nhưng từ giữa tháng 11, thanh khoản của hệ thống NH không còn trạng thái dư thừa, đã khiến NHNN phải bơm ròng qua thị trường tín phiếu và lãi suất VNĐ trên thị trường liên NH đã bứt phá khỏi vùng dưới 1%/năm của những tháng trước. Theo đó, lãi suất giao dịch tại kỳ hạn qua đêm ngày 23-11 đã ở mức 1,5%/năm, kỳ hạn 1 tuần 1,54%/năm, kỳ hạn 2 tuần 1,8%/năm và kỳ hạn 1 tháng 2,32%/năm.

 Theo nhiều chuyên gia, trong điều kiện lạm phát được kiểm soát dưới 5%, nếu hạn chế được tình trạng găm giữ USD, mặt bằng lãi suất có cơ hội giảm. Do vậy NHNN không thể vừa tăng tỷ giá vừa khuyến khích người dân gửi VNĐ với lãi suất thấp. Các DN Việt Nam hoạt động chủ yếu dựa trên vốn vay NH và lãi suất là cơ sở để xác định chi phí vốn, chi phí đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh. Do đó, sự tăng giảm của lãi suất sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh, lợi nhuận của DN. Nếu lãi suất gia tăng sẽ làm tăng chi phí đầu ra của sản phẩm, dẫn tới xu hướng cắt giảm, thu hẹp quy mô và phạm vi kinh doanh. Ngược lại, lãi suất giảm sẽ hỗ trợ DN giảm chi phí, hạ giá thành, nâng cao hiệu quả kinh doanh, khả năng cạnh tranh và khuyến khích DN mở rộng đầu tư, qua đó kích thích tăng trưởng kinh tế.

Hiện nay mục tiêu hạ lãi suất đang hiện diện xuyên suốt tại các chính sách mới của Chính phủ trong tiến trình đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế. Muốn giữ lãi suất thấp cần phải ổn định tỷ giá để tăng niềm tin vào VNĐ. Tuy nhiên, khi đồng USD tăng mạnh và nhiều đồng tiền khác đang suy yếu, nếu VNĐ đứng ngoài cuộc hay tăng cầm chừng, sẽ khiến lĩnh vực xuất khẩu mất đi cơ hội hưởng lợi. Tháng 8-2015, khi Trung Quốc phá giá mạnh NDT, NHNN cũng đã tăng tỷ giá ở mức độ khá mạnh và nới rộng biên độ để tự vệ. Do đó, trước biến động lớn của USD cũng như nhiều đồng tiền chủ chốt khác, tăng tỷ giá là giải pháp để tự vệ cần thiết. Nhưng với tâm lý của người Việt Nam, nếu tỷ giá tăng mạnh, dòng tiền nhàn rỗi sẽ dịch chuyển sang USD thay vì VNĐ như hiện nay; đồng thời khiến các DN đang phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, hay có khoản vay ngoại tệ lớn chịu tác động mạnh. Hơn nữa, để ổn định tỷ giá trong khi thị trường đang kỳ vọng tăng, NHNN sẽ phải bơm USD ra và điều đó sẽ làm hao hụt dự trữ ngoại hối. Trong bối cảnh này, quyết định lựa chọn lãi suất hay tỷ giá có vẻ đang là bài toán khó.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

ĐB Trần Hoàng Ngân: TPHCM nộp ngân sách 330.000 tỷ, xin hỗ trợ 28.000 tỷ nhưng mới được cho 2.000 tỷ

ĐB Trần Hoàng Ngân: TPHCM nộp ngân sách 330.000 tỷ, xin hỗ trợ 28.000 tỷ nhưng mới được cho 2.000 tỷ

(ĐTTCO) - “TPHCM đóng góp rất lớn cho ngân sách quốc gia )mỗi năm từ 300.000 - 330.000 tỷ đồng – PV). Khi gặp khó khăn trong đại dịch, thành phố đề nghị Trung ương hỗ trợ 28.000 tỷ đồng thì xem xét tới lui mới cho được 2.000 tỷ đồng”, ĐB Trần Hoàng Ngân đánh giá sự khó khăn về tài chính của thành phố đang là rất lớn.