Nếu phân chia thành “khối Mỹ” và “khối Trung Quốc”, bên nào sẽ được lợi nhiều nhất?

SCMP
(ĐTTCO) - Theo một báo cáo mới của Capital Economics, nếu sự tách biệt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới - với các chuỗi cung ứng được sắp xếp lại thay vì bị cắt đứt hoàn toàn - thì hậu quả sẽ gây xáo trộn hơn nhiều cho khối Trung Quốc so với khối Mỹ.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

“Khối Mỹ” nắm 68% GDP

Điều này phần lớn do phần lớn nền kinh tế toàn cầu nằm trong khối Mỹ. Dựa trên các mối quan hệ song phương liên quan đến tất cả 217 nền kinh tế toàn cầu được Ngân hàng Thế giới công nhận, cộng với Đài Loan, tổng cộng 114 nền kinh tế được phân loại trong khối Mỹ, trong khi 90 nền kinh tế thuộc khối Trung Quốc, báo cáo cho biết.

Họ cũng lưu ý rằng mặc dù khối Trung Quốc có tỷ trọng dân số toàn cầu lớn hơn một chút, nhưng khối này chỉ chiếm ¼ GDP của thế giới, trong khi khối Mỹ chiếm 68%.

Báo cáo cho biết: “Trung Quốc có một số lượng lớn các quốc gia trong khu vực của mình, nhưng hầu hết đều nhỏ về mặt kinh tế. Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào phương Tây về cả nhu cầu cuối cùng và đầu vào”.

Được chấp bút bởi các nhà kinh tế Julian Evans-Pritchard và Mark Williams, báo cáo cho rằng tác động kinh tế lớn nhất từ việc phân tách sẽ là đối với thương mại.

Hơn một nửa thương mại toàn cầu diễn ra trong khối Mỹ. Nhưng con số đó chỉ là 6% trong khối Trung Quốc - với 40% tỷ lệ nhỏ đó là giữa Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, và một phần lớn hàng hóa đó sau đó được tái xuất sang các nước ngoài khối Trung Quốc, báo cáo nói.

“Một hàm ý chính là khối Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào nhu cầu từ khối Mỹ hơn là ngược lại. 59% hàng xuất khẩu của khối Trung Quốc đến khối Mỹ, thậm chí trước khi tính đến hàng tái xuất của Hồng Kông. Theo hướng khác, thị phần chỉ là 15%,” báo cáo cho biết.

Tại 43 trong số 50 nền kinh tế lớn nhất thế giới, thương mại trên diện rộng phụ thuộc nhiều vào nhu cầu cũng như hoạt động sản xuất trong khối Mỹ, nhưng sự phụ thuộc có phần thấp hơn giữa các nước trong khối Trung Quốc.

Trung bình, các nền kinh tế lớn nhất thu được 12% GDP của họ từ xuất khẩu cuối cùng được tiêu thụ trong khối Mỹ và họ chi tiêu một lượng tương tự GDP của họ để nhập giá trị gia tăng nước ngoài được tạo ra trong khối Mỹ. Ngược lại, sự phụ thuộc vào Trung Quốc thấp hơn nhiều, trung bình khoảng 4% GDP ở cả hai chiều, bất kể khối.

Sự tách biệt giữa Mỹ và Trung Quốc, bắt đầu dưới thời chính quyền Trump, đã mở rộng dưới thời chính quyền Biden, một phần là kết quả của đại dịch Covid-19.

Yu Yongding, một nhà kinh tế học nổi tiếng và là cựu cố vấn cho ngân hàng trung ương Trung Quốc, cho biết việc phân tách có vẻ sẽ có tác động “rất lớn” đối với Trung Quốc.

Nhà kinh tế Yo nói với SCMP: “Nhưng điều đó không có nghĩa là Trung Quốc không thể vượt qua thách thức. Việc tách rời thực sự có thể đẩy nhanh quyết tâm của Trung Quốc trong việc tái cấu trúc nền kinh tế của chính mình và nó có thể trở thành một điều tốt”.

Trung Quốc thực sự đang thực hiện các bước theo hướng này, chẳng hạn như thông qua chiến lược kinh tế lưu thông kép do Chủ tịch TQ Tập Cận Bình đưa ra năm ngoái.

“Về việc ai sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn một chút - Mỹ hay Trung Quốc - tôi không nghĩ rằng có nhiều ý nghĩa trong việc dự đoán điều đó, bởi vì có quá nhiều bất ổn trên thế giới”.

Động lực tách rời

Những lời kêu gọi về các lệnh cấm công nghệ đối với Trung Quốc ngày càng lớn hơn ở Washington trong năm nay. Vào tháng 6, Thượng viện Mỹ đã thông qua đạo luật sâu rộng nhằm tăng cường sức mạnh của Washington trong cuộc cạnh tranh địa chính trị và kinh tế đang leo thang với Trung Quốc.

Đề cập đến gần như mọi khía cạnh của mối quan hệ phức tạp và ngày càng căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh, Đạo luật Cạnh tranh và Đổi mới dài 2.400 trang năm 2021 phân bổ hàng trăm tỷ USD cho sản xuất và nghiên cứu và phát triển chất bán dẫn của Mỹ.

Báo cáo của Capital Economics cho biết việc tách nhóm sẽ nhanh hơn và sâu rộng hơn trong một số lĩnh vực so với các lĩnh vực khác và các quốc gia có cùng mối liên kết có thể nhận thấy rằng mức độ hội nhập của họ với Trung Quốc thay đổi đáng kể.

Trong cuộc khảo sát cấp Nhà nước về Đông Nam Á năm 2021 về các bên liên quan của ASEAN - được công bố vào tháng 2 bởi Viện ISEAS-Yusof Ishak - tổng cộng 61,5% số người được hỏi nói rằng, nếu sự thúc đẩy xảy ra xô đẩy, họ sẽ đứng về phía Mỹ hơn Trung Quốc, đánh dấu tăng 7,9 điểm phần trăm so với năm ngoái. Trong khi đó, 46,4% số người được hỏi cho biết họ sẽ chọn Trung Quốc - giảm 7,9 điểm phần trăm so với năm 2020.

Báo cáo cho biết: “Không có gì đảm bảo rằng sức nặng kinh tế lớn hơn sẽ chuyển thành ảnh hưởng chính trị nhiều hơn ở phần còn lại của thế giới. [Trung Quốc] làm giảm mối quan hệ với các nước ở châu Âu là một ví dụ. Sáng kiến “Một vành đai, một con đường đang bị đình trệ là một dấu hiệu khác cho thấy sự gia tăng gắn kết kinh tế không phải lúc nào cũng dẫn đến tình cảm gia tăng”.

“Và chừng nào hệ thống chính trị của Trung Quốc được coi là mối đe dọa đối với các giá trị phương Tây, thì những lợi ích kinh tế mà Trung Quốc đạt được có thể chỉ đơn giản là làm tăng mức độ cấp bách đối với Mỹ và các đồng minh của họ để thúc đẩy tách biệt hơn là khuyến khích sự tham gia nhiều hơn”.

Shi Yinhong, cố vấn của Hội đồng Nhà nước và là giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Renmin, cho biết Mỹ sẽ hoan nghênh một cuộc chiến công nghệ với Trung Quốc ngay cả khi nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Mỹ. Ông giải thích đây là một quyết định mang tính chiến thuật và tính toán, bởi vì nếu Trung Quốc dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ cao, Mỹ sẽ thua thiệt không chỉ về kinh tế mà còn về mặt chiến lược.

Về tác động tiềm tàng đối với Trung Quốc, cố vấn Shi nói theo cách này: “Sau khi Mỹ hạn chế xuất khẩu công nghệ cao sang Trung Quốc, Trung Quốc sẽ vẫn có thể tự nuôi sống mình. Nhưng điều gì xảy ra sẽ như thế nào, hôm nay ăn một bát cơm thì ngày mai có thể có hai bát bằng các phương tiện gần như công nghệ cao và không công nghệ cao, nhưng thực phẩm cao cấp như hải sâm, cá, thịt sẽ không còn nữa”.

Nhưng nhà kinh tế Yu nói rằng các đề xuất về một sự tách rời hoàn toàn giữa Mỹ và Trung Quốc có thể là quá sớm, hoặc ít nhất là còn xa.

“Hai quốc gia vẫn đang kinh doanh trong khi họ đang chuẩn bị cho một sự tách biệt tiềm năng. Vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra trong tương lai, nhưng vẫn có một tia hy vọng rằng chúng ta sẽ không thấy sự phân tách thêm nữa".

Nhã Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ảnh minh họa.

Facebook Papers: Cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử 17 năm của công ty

(ĐTTCO) - Facebook đã phải đối mặt với những người tố cáo, cơn bão PR và các cuộc truy vấn của Quốc hội trong những năm gần đây. Nhưng bây giờ nó phải đối mặt với sự kết hợp của cả ba cùng một lúc trong một cuộc khủng hoảng trên diện rộng và có thể khốc liệt nhất trong lịch sử 17 năm tồn tại của công ty.

Nhân vật

Nhận diện các chủ nhân giải Nobel năm 2021

(ĐTTCO)-Trải qua 120 năm, giải Nobel đã vinh danh những người có thành tựu nổi bật trên khắp thế giới. Dưới đây là các chủ nhân giải Nobel 2021 trên 6 lĩnh vực y học, vật lý, hóa học, văn học, hòa bình và kinh tế.