Mặt trận dưới Thái Bình Dương (K2): Hạm đội Nga tái sinh

Từ tro tàn hạm đội tàu ngầm hạt nhân hùng mạnh của Liên Xô trước đây, nay Nga đang tiến hành những nỗ lực mạnh mẽ để phục hồi sức mạnh quân sự dưới mặt nước.

Mặt trận dưới Thái Bình Dương (K1): Siêu cường Hoa Kỳ

Gió Bắc đã thổi

Sau chiến tranh lạnh, hạm đội tàu ngầm hạt nhân hùng mạnh của Liên Xô dần mục nát, làm giảm đáng kể sức mạnh dưới mặt nước của Nga. Tuy nhiên, trong vòng 1 thập niên qua, Nga đã tập trung nghiên cứu phát triển những lớp tàu ngầm mới đa năng, có thể đóng nhiều vai trò cùng lúc.

Trong tương lai, hạm đội tàu ngầm hạt nhân của Nga chỉ bao gồm 2 lớp: lớp tàu ngầm tên lửa đạn đạo Borei và lớp tàu tấn công nhanh Yasen. Quân đội Nga đang có kế hoạch đóng 10 tàu lớp Borei (gió Bắc) để thay thế các tàu ngầm đang lão hóa Delta III, Delta IV và “quái vật” Typhoon vào năm 2020. Từ năm 1996, Nga bắt đầu khởi động chương trình nghiên cứu thiết kế tàu Borei và tên lửa chuyên dụng (Bulava) cho tàu này.

Ngư lôi Schval - kẻ hủy diệt tàu sân bay - có tốc độ trên 200 hải lý/giờ, khiến mục tiêu không có đủ thời gian để phản ứng hay tránh né. Nó được thiết kế mang đầu đạn hạt nhân, có khả năng tiêu diệt những chiếc tàu sân bay lớn nhất hiện nay chỉ bằng một cú bắn.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, tàu lớp Borei là một nền tảng ấn tượng. Với chiều dài khoảng 170m và trọng lượng 24.000 tấn, Borei không có vẻ ngoài “khủng bố” như tàu ngầm “cuồng phong” Typhoon  nhưng nó mang trong mình những công nghệ tốt nhất của tàu ngầm hiện đại, bao gồm công nghệ bơm phản lực và chuyển động êm như của tàu lớp Virginia (Hoa Kỳ).

Đặc biệt, tàu Borei có chi phí chỉ khoảng 23 tỷ rúp (890 triệu USD)/chiếc, rẻ hơn nhiều so với mức giá 2,7 tỷ USD của Virginia và 2 tỷ USD của Ohio. Giống như tàu Borei, tên lửa Bulava cũng mang trong mình những kỹ thuật tiên tiến.

Tương tự phiên bản trên đất liền của nó, tên lửa Topol-M SS-27, Bulava có thể tiến hành một loạt biện pháp đối phó và mồi nhử để bảo vệ chống lại đánh chặn. Với vận tốc siêu thanh 10, đầu đạn có thể chuyển hướng và chịu được những phá hoại về vật chất và xung điện từ, đảm bảo không bị hư hại trước khi bắn trúng mục tiêu. Borei thực sự đại diện cho sự tái sinh của hạm đội tàu ngầm của Liên Xô: một số tàu thuộc lớp này được đóng từ vỏ của các tàu Akulas bị loại bỏ hoặc tàu lớp Akula III chưa hoàn thành.

“Cây tần bì” hủy diệt

Khi năng lực không quân bị xói mòn, Nga đã chú trọng phát triển hạm đội tàu ngầm để thu hẹp khoảng cách với sức mạnh của NATO. Lớp tàu ngầm tấn công nhanh Yasen (cây tần bì) được phát triển vì mục đích này. Chúng là lớp tàu ngầm đa năng, vừa có vai trò đối ngầm, đối mặt nước và đối đất, thay thế vai trò của lớp tàu ngầm tấn công nhanh Akula và lớp tàu ngầm tên lửa hành trình Oscar.

Chiếc tàu đầu tiên của lớp này được đóng từ năm 1993, nhưng sau đó bị trì hoãn và mãi đến tháng 9-2011 mới hạ thủy. Chiếc thứ hai sẽ hoàn thành trong năm nay. Tuy nhiên, chi phí đóng lớp tàu này đã tăng vọt từ 1,5 tỷ USD chiếc thứ nhất lên 3 tỷ USD chiếc thứ hai, đe dọa toàn bộ chương trình.

Dù bị trì trệ trong hàng thập niên, các nhà thiết kế tàu ngầm của Nga vẫn theo kịp những tiến bộ công nghệ. Chẳng hạn, thủy thủ đoàn đã được thu hẹp xuống còn 90 người, tức khả năng tự động hóa đã được nâng cao. Để so sánh, lớp tàu ngầm hiện đại nhất của Hoa Kỳ hiện nay là Virginia cần thủy thủ đoàn 134 người.

Yasen cũng kế thừa và cải tiến công nghệ giảm tiếng ồn đã tích lũy của lớp Akula, giúp nó chạy êm hơn. Giới thạo tin cho rằng lớp Yasen cũng được trang bị với hệ thống quét sonar đầu tiên của Nga, cùng với ống phóng ngư lôi nghiêng. Trang bị vũ khí của tàu Yassen cũng khiến nó trở nên rất đáng sợ. Với 8 ống phóng ngư lôi 25,6 inch có khả năng phóng các ngư lôi VA -111 Schval. Yasen cũng có thể phóng nhiều loại tên lửa hành trình như SS-N-26 Onyx, SS-N-27 Klub.

Di sản Kilo

Ngoài việc đầu tư tái sinh hạm đội tàu ngầm hạt nhân, Moscow cũng có kế hoạch mở rộng các đội tàu diezel-điện. Tàu ngầm diezel-điện không cần chạy máy bơm liên tục hay những thiết bị ồn ào khác như tàu hạt nhân, nên khi chạy bằng pin, chúng hầu như không thể bị phát hiện ngay cả với các hệ thống sonar tiên tiến nhất.

 Với ưu thế vượt trội ở các vùng nước nông ven biển, các lớp tàu ngầm diezel thực sự là một giải pháp chi phí thấp hoàn hảo để đe dọa các tuyến đường hàng hải quốc tế, thậm chí một nước yếu cũng có thể sử dụng để đe dọa các nước mạnh lân cận.

Mặt trận dưới Thái Bình Dương (K2): Hạm đội Nga tái sinh ảnh 1

Tàu ngầm lớp Yasen, "kẻ hủy diệt tàu sân bay".

Hiện Nga đang lên kế hoạch phát triển đội tàu diezel-điện Lada, kế thừa từ lớp Kilo. So với tiền thân Kilo, tàu Lada vượt trội về mọi mặt: nhẹ hơn, nhanh hơn và có tin đồn được trang bị hệ thống động cơ đẩy không khí độc lập (AIP).

AIP sử dụng một hệ thống lưu trữ điện như các khoang nhiên liệu hydro-oxy giúp một tàu ngầm diezel có thể hoạt động và sạc pin mà không cần để ống thông hơi nối với không khí trên mặt nước. Hệ thống AIP có lợi thế đáng kể vì tránh được “gót chân Achilles” của các tàu ngầm diezel truyền thống, là phải chạy gần mặt nước khi chạy bằng động cơ diezel để sạc pin. Nếu tàu Lada được trang bị hệ thống AIP, nó sẽ kéo dài hành trình dưới nước sâu lên đến 45 ngày, thay vì chỉ 15 ngày như các tàu thông thường. Đặc biệt, các tàu diezel như Kilo và Lada có giá rất rẻ so với tàu hạt nhân, với khoảng 300 triệu USD/chiếc.

(Còn tiếp)

Văn Cường

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhân vật

Peter Done - Tỷ phú chuyên tư vấn luật việc làm

(ĐTTCO) - Mỗi chúng ta đều muốn làm việc cho một nhà lãnh đạo mà họ tin tưởng. Làm thế nào để biết được điều đó? Thật khó! Nhưng tôi có thể giới thiệu cho bạn 1 trong 50 giám đốc điều hành hàng đầu được bình chọn ở Anh, tỷ phú Peter Eric Done, nhờ vào trang web đánh giá nhân viên Glassdoor rất uy tín.