Kho vận - Nguồn lực cạnh tranh mới

Khi tài nguyên cạn kiệt và nguồn lao động giá rẻ không còn là lợi thế cho Việt Nam, việc tìm kiếm một nguồn lực cho sự tăng trưởng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Và nguồn động lực thay thế lại đến từ những yếu tố ít ai ngờ đó là kho vận.

Chậm chạp, chi phí cao

Trong 20 năm qua, Việt Nam đã đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững chủ yếu nhờ mở rộng nhanh chóng lực lượng lao động và chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp, năng suất thấp sang các lĩnh vực sản xuất, chế tạo, dịch vụ năng suất cao.

Đặc biệt, với sự hỗ trợ của các chính sách xã hội hướng đến người nghèo, tăng trưởng cao đã đi kèm với các kết quả đáng khích lệ về giảm nghèo. Thành quả của Việt Nam trong việc tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, mở cửa nền kinh tế và một lực lượng lao động trẻ, dồi dào đã khiến Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn cho đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh chi phí nhân công đang tăng ở các thị trường cạnh tranh chính, nhất là Trung Quốc.

Tuy vậy, những thành công kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức đó là những khó khăn khi cả 2 động lực chính của tăng trưởng trong giai đoạn trước là gia  tăng lực lượng lao động và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng đa ngành đang giảm sút và cần được thay thế bằng cách nâng cao năng suất trong từng ngành.

Trong một bản báo cáo vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam công bố, ngành dịch vụ kho vận thương mại và vận tải hàng hóa cạnh tranh hơn có thể trở thành một nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Đây là những lĩnh vực có tác động tích cực lên năng suất và ảnh hưởng trực tiếp lên khả năng cạnh tranh kinh doanh.

Cụ thể, theo thống kê của WB, chi phí cho các hoạt động kho vận ở Việt Nam tương đối cao so với các nước trong khu vực như Trung Quốc, Malaysia và Thái Lan do thiếu khả năng dự báo trong chuỗi cung ứng. Việc thiếu khả năng dự báo trong chuỗi cung ứng làm tăng chi phí kho vận do các DN phải tích trữ nhiều hàng tồn kho hơn mức cần thiết để quản lý hoạt động hàng ngày.

Theo WB, nguyên nhân gốc rễ cho sự thiếu ổn định trong chuỗi cung ứng là: những quy định cồng kềnh và không thống nhất của Chính phủ; thiếu tự động hóa trong các quy trình liên quan đến thương mại như thông quan thương mại; lập kế hoạch cho các phương thức vận tải rời rạc; các công ty vận chuyển hàng qua đường thủy và cung cấp dịch vụ kho vận cho rằng thanh toán tạo thuận lợi là cần thiết để giảm thiểu sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng; rào cản thâm nhập thị trường thấp trong ngành vận tải đường bộ; sự mất cân bằng cung-cầu trong việc cung cấp cơ sở hạ tầng.

Ước tính cho thấy, các công ty vận chuyển hàng qua đường thủy phải chi khoảng 100 triệu USD/năm cho các chi phí lưu kho phụ trội do chậm trễ trong thông quan xuất nhập khẩu và đến năm 2020 con số này ước tính lên đến 180 triệu USD.

Giải pháp khắc phục

Từ thực tế này, các chuyên gia của WB đã đưa ra nhiều khuyến nghị về chính sách. Chẳng hạn, chúng ta cần hạn chế tối đa các thủ tục giấy tờ trong thông quan hải quan và kỹ thuật cho hàng hóa xuất nhập khẩu. Đảm bảo các quy định của Chính phủ được giải thích, áp dụng và thực thi một cách minh bạch và nhất quán, đặc biệt trong các hoạt động liên quan đến thương mại quốc tế. 

Kho vận - Nguồn lực cạnh tranh mới ảnh 1

Nếu khai thác tốt, kho vận hứa hẹn là nguồn lực phát triển mới.

Xác định và quản lý “các hành lang kho vận đa phương thức” ở những nơi các container hàng hóa được chuyển qua xe tải và xà lan có thể di chuyển trên một hệ thống cơ sở hạ tầng đầy đủ và ít bị trì hoãn do các thủ tục pháp lý nhất.

Nâng cao liên kết giữa nội địa và các cảng nước sâu ở các cổng giao dịch quốc tế của miền Bắc và miền Nam. Tạo thuận lợi cho việc thâm nhập thị trường của các hãng quốc tế vào thị trường vận tải và các công ty cung cấp dịch vụ kho vận trọn gói của bên thứ 3 và khuyến khích phối hợp giữa các hãng vận tải trong nước và quốc tế trong thị trường này.

Một hệ thống kho vận có hiệu quả hơn sẽ đóng vai trò đáng kể trong việc nâng cao năng suất trong thời gian tới. Qua việc nâng cao tính tin cậy của chuỗi cung ứng và tăng cường hệ thống kho vận sẽ giúp các nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ vận tải và hậu cần, các cơ quan quản lý thương mại giảm thiểu những trì hoãn có thể tránh được, từ đó làm tăng sản lượng trên mỗi đơn vị thời gian và giảm chi phí kinh doanh.

Những biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh ấy sẽ tạo điều kiện cho Việt Nam trong việc hấp thu nhu cầu từ thị trường thế giới, cung cấp cho thị trường nội địa, thu hút đầu tư và tạo ra công ăn việc làm.

Kim Giang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Acecook thu hồi một số lô mì hảo hảo, mì đệ nhất tại Pháp

Acecook thu hồi một số lô mì hảo hảo, mì đệ nhất tại Pháp

(ĐTTCO) - Đại diện Acecook Việt Nam cho biết đang cùng các đại lý phân phối tại Pháp thu hồi sản phẩm. Các lô này đều được xuất sang Pháp trước tháng 7-2021. Phía Acecook  khẳng định động thái thu hồi này là do họ tự chủ động đưa ra đề xuất với Pháp sau sự việc ở Ireland hồi tháng 8.