TTCK: Thăng trầm 2012 qua 10 sự kiện

10 vấn đề, sự kiện tiêu biểu của TTCK đã được Câu lạc bộ Nhà báo chứng khoán bình chọn dựa trên đánh giá, xếp hạng của các thành viên cùng sự tham gia, đóng góp ý kiến của cơ quan quản lý, thành viên thị trường.

1. Hứng chịu nhiều cú sốc

Ngày 21-8, TTCK đã có những phản ứng tiêu cực đầu tiên sau sự kiện ông Nguyễn Đức Kiên, cổ đông lớn của ACB, bị bắt. Chỉ số giá chứng khoán 2 sàn giảm liền 6 phiên với mức -11,8% trên sàn HOSE và -15,4% trên sàn HNX.

Trong 2 tháng sau đó, thị trường lại “chao đảo” khi một loạt thành viên HĐQT và ban lãnh đạo của ACB bị bắt. Liên quan đến sự kiện ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch Sacombank từ chức, thị trường cũng một phen điêu đứng.

Sau những cú sốc đó, chỉ số giá chứng khoán của TTCK Việt Nam vẫn thuộc nhóm tăng cao trên thế giới. Tuy nhiên, hoạt động của TTCK lại chưa thực sự khả quan. Tính đến ngày 25-12, VN Index tăng 14,16% và HN Index giảm 6,3% trong năm 2012. Mức vốn hóa khoảng 720.000 tỷ đồng, tương đương 28% GDP.

2. Phê duyệt Đề án tái cấu trúc TTCK

Ngày 6-12, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 1826 phê duyệt đề án tái cấu trúc TTCK và doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó trọng tâm là tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán, các sở GDCK và Trung tâm lưu ký.

Để hỗ trợ việc triển khai đề án này, một loạt nghị định, thông tư mới đã được ban hành như: Nghị định 58/2012 hướng dẫn một số điều của Luật Chứng khoán; Thông tư 52/2012 hướng dẫn về công bố thông tin trên TTCK; Thông tư 165 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 226 về chỉ tiêu an toàn tài chính tổ chức kinh doanh chứng khoán…

Với một khung pháp lý khá đầy đủ được ban hành cùng lúc sẽ là tiền đề quan trọng cho việc tái cấu trúc toàn bộ TTCK.

3. Huy động vốn qua phát hành trái phiếu

Năm 2012 tiếp tục là năm không thành công trong huy động vốn qua phát hành CP và cổ phần hóa, nhưng lại khá thành công qua kênh phát hành trái phiếu.

Trong khi giá trị huy động từ phát hành CP và cổ phần hóa giảm 10% so với năm 2011 thì tính đến giữa tháng 12, huy động vốn trái phiếu chính phủ qua hình thức đấu thầu trên HNX đã đạt 156.544 tỷ đồng (gấp 1,9 lần so với cả năm 2011), vượt chỉ tiêu kế hoạch huy động điều chỉnh năm 2012 là 135.000 tỷ đồng.

4. Nhiều cải tiến trong cơ chế giao dịch

Trong năm 2012, nhiều cải tiến được áp dụng trong cơ chế giao dịch và thanh toán như: từ 26-3, HNX áp dụng cách tính giá tham chiếu mới cho CP trên thị trường niêm yết, cho phép giao dịch lô lẻ (chứng khoán có khối lượng từ 1-99 CP) trên hệ thống giao dịch chứng khoán niêm yết của HNX thông qua hình thức thỏa thuận; kéo dài thời gian giao dịch sang buổi chiều tại 2 sở GDCK từ 6-6; từ 2-7 lệnh thị trường chính thức áp dụng tại HOSE; từ ngày 4-9 quy trình thanh toán chứng khoán được rút ngắn từ 15 giờ ngày T+3 xuống 9 giờ ngày T+3, giúp NĐT được bán chứng khoán vào ngày T+3, thay vì T+4 như 12 năm trước đó.

5. Lần đầu tiên xử phạt hành vi bán khống

Sau rất nhiều nghi ngờ và đồn đoán, hành vi bán khống trên TTCK Việt Nam đã chính thức bị xử phạt. Cuối tháng 10, theo kết luận của UBCKNN, 2 nhân viên HSC là ông Nguyễn Viết Xuân và bà Phạm Thị Sương đã cho khách hàng mượn chứng khoán trên tài khoản của khách hàng khác để bán và cùng bị phạt 85 triệu đồng/người, riêng ông Nguyễn Viết Xuân bị rút chứng chỉ hành nghề.

Liên quan đến HSC, UBCKNN cũng xử phạt HSC 105 triệu đồng do những sai phạm liên quan. Ngoài trường hợp phạt 2 nhân viên HSC, UBCKNN cũng đã xử phạt CTCK Đại Nam 150 triệu đồng vì cho khách hàng vay chứng khoán để bán. Trong năm 2012, UBCKNN đã ban hành hơn 180 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức và cá nhân, với tổng số tiền phạt gần 11 tỷ đồng.

6. Xây dựng các chỉ số cơ sở cho các sản phẩm mới trong tương lai

Chỉ số VN30 được công bố vào ngày 3-2 và chính thức triển khai ngày 6-2. Chỉ số HNX30 được công bố ngày 5-7 và bắt đầu triển khai từ ngày 9-7. Đây là bước đi đầu tiên trong lộ trình xây dựng và chuẩn hóa các chỉ số cơ sở, tạo điều kiện triển khai các sản phẩm mới trong tương lai. 

TTCK: Thăng trầm 2012 qua 10 sự kiện ảnh 1

NĐT vẫn hy vọng qua năm 2013 TTCK sẽ tái cấu trúc theo hướng minh bạch hơn.

7. Nhiều CTCK tồn tại chỉ còn cái “tên”

Từ đầu năm đến nay, UBCKNN đã đưa 11 CTCK và 3 công ty quản lý quỹ vào diện kiểm soát đặc biệt, 3 CTCK vào diện kiểm soát. Đồng thời, UBCKNN đã triển khai các biện pháp mạnh trong việc tái cơ cấu như rút nghiệp vụ môi giới chứng khoán của 4 CTCK (Hà Nội, Trường Sơn, SME, Đông Dương).

Việc rút nghiệp vụ môi giới trên thực tế là rút giấy phép hoạt động, chỉ còn tồn tại pháp nhân để xử lý các khoản nợ. Rút nghiệp vụ tự doanh của 2 công ty (CTCK Hà Thành, Việt Tín); rút nghiệp vụ bảo lãnh phát hành của 1 công ty (Thương mại và Công nghiệp Việt Nam); đình chỉ hoạt động 3 CTCK (Trường Sơn, Hà Nội, Cao Su); thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán của 4 CTCK (Đông Dương, Cao Su, Tràng An, SME).

8. 2 doanh nghiệp niêm yết biến mất

Sự kiện gây chú ý là những doanh nghiệp niêm yết từng “nổi đám” một thời như Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội (HBB) và CTCP Cáp Sài Gòn (SCG) bị biến mất trên thị trường.

Trong khi HBB biến mất do sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Sài Gòn-Hà Nội, thì CSG biến mất bởi việc giải thể công ty (trường hợp doanh nghiệp niêm yết đầu tiên tuyên bố giải thể, trả lại tiền cho cổ đông).

9. Tín phiếu kho bạc vào sàn chứng khoán

Sau hơn 17 năm phát hành sơ cấp, từ ngày 24-8 lần đầu tiên tín phiếu kho bạc phát hành theo phương thức đấu thầu qua Ngân hàng Nhà nước sẽ được đăng ký, lưu ký tại Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam và niêm yết giao dịch trên thị trường trái phiếu chuyên biệt tại HNX.

Đưa tín phiếu kho bạc vào giao dịch trên thị trường thứ cấp cùng với trái phiếu sẽ tập trung thông tin giao dịch trái phiếu chính phủ về một đầu mối, thị trường trái phiếu trở nên chuyên nghiệp hơn.

10. Việt Nam đã có 3 quỹ mở

Tương lai cho quỹ mở cuối cùng cũng đã có tín hiệu. Trong tháng 12, cùng với việc 1 quỹ đóng đầu tiên tuyên bố chuyển đổi sang quỹ mở thì có tới 2 quỹ mở khác được UBCKNN cấp giấy phép chào bán chứng chỉ quỹ ra công chúng, bao gồm: Quỹ VFMVFA với chứng chỉ quỹ sẽ giao dịch tại TTCK trong năm 2013; Quỹ đầu tư Bảo Thịnh Vinawealth và Quỹ đầu tư trái phiếu MB Capital Việt Nam.

Năm 2012 cận kề với thời hạn kết thúc hoạt động của nhiều quỹ đầu tư dạng đóng, thị trường đã chứng kiến những tín hiệu tích cực cho tương lai của quỹ mở.

Số liệu tới ngày 15-12, vốn nước ngoài vào thuần là 300 triệu USD, dòng vốn tăng mạnh vào 2 tháng cuối năm (cao hơn mức 240 triệu USD của năm 2011). Nếu tính cả vốn vào thị trường chưa niêm yết, số liệu ước đạt 1,5 tỷ USD. Tính chung dòng vốn đầu tư gián tiếp tăng 10% so với năm 2011.

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ảnh minh họa.

TTCK: Thanh khoản mất hút, vì sao?

(ĐTTCO) - Có lẽ ngay cả nhà đầu tư (NĐT) bi quan nhất cũng không dám nghĩ đến con số chỉ 10.000 tỷ đồng được giao dịch trong 1 phiên của sàn HoSE. Liệu rằng dòng tiền có tiếp tục bị rút ra khỏi thị trường chứng khoán (TTCK) trong thời gian tới?