Ngắc ngứ thoái vốn

Tại hội nghị tổng kết năm 2013 và triển khai kế hoạch năm 2014 của Tổng công ty Đầu tư - Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) diễn ra đầu tuần này, một lần nữa câu chuyện về thoái vốn tiếp tục được nhắc đến.

Ngắc ngứ thoái vốn ảnh 1
Đại diện Chính phủ, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh nhấn mạnh SCIC phải bán càng nhanh càng tốt và bán hiệu quả vốn nhà nước tại các doanh nghiệp cần thoái để tập trung vào các lĩnh vực quan trọng có ý nghĩa kinh tế, giữ vốn tại các lĩnh vực nhà nước cần nắm giữ, tăng cường đầu tư vào lĩnh vực nhà nước cần thiết nắm giữ.

Bên cạnh đó, năm 2014, SCIC cần tăng cường nghiên cứu, mua lại phần vốn thoái ngoài ngành của các tập đoàn, tổng công ty tại một số ngân hàng. Trước đó, thông điệp về việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành và bán phần vốn mà nhà nước không cần nắm giữ theo nguyên tắc thị trường đã được Thủ tướng Chính phủ nhắc đến tại hội nghị ngành tài chính và trong thông điệp năm mới 2014.

Có nhiều cơ sở để giới đầu tư, doanh nghiệp tin rằng năm 2014, việc thoái và bán vốn nhà nước sẽ được đẩy mạnh hơn khi nhiều cơ sở pháp lý cho vấn đề này đã được ban hành. Đó là cơ chế cho phép SCIC được linh hoạt hơn trong việc chào bán vốn tại các doanh nghiệp chưa niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán; bán cổ phần thấp hơn mệnh giá…

Bên cạnh đó, theo Nghị định 71 (về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý tài chính đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ), trường hợp chuyển nhượng vốn đầu tư ra ngoài doanh nghiệp nhưng thấp hơn giá trị ghi trên sổ sách kế toán của doanh nghiệp (sau khi đã bù trừ dự phòng tổn thất khoản đầu tư vốn theo quy định và các lợi ích thu được từ đầu tư vốn), doanh nghiệp phải báo cáo chủ sở hữu xem xét, quyết định.

Còn trong một văn bản hướng dẫn khác của Bộ Tài chính, với những khoản đầu tư ngoài ngành thuộc các lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng, chứng khoán, quỹ đầu tư, nếu doanh nghiệp đã thực hiện các biện pháp thoái vốn không thành công SCIC sẽ mua lại. Cùng với đó, một yếu tố quan trọng khác được nhìn nhận sẽ có nhiều tác động là thị trường chứng khoán được dự báo sẽ thuận lợi hơn so với năm 2013.

Theo Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính), một trong những giải pháp quan trọng thúc đẩy hơn nữa quá trình thoái vốn nói riêng, tái cơ cấu doanh nghiệp nói chung trong năm 2014, là gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả tổ chức thực hiện đề án tái cơ cấu doanh nghiệp. Trường hợp chậm trễ tổ chức triển khai thực hiện, không có báo cáo đầy đủ, kịp thời theo thời gian quy định, sẽ xác định không hoàn thành nhiệm vụ.

Tuy các chính sách liên quan đến bán, thoái vốn nhà nước đã cơ bản được tháo gỡ, nhưng việc có đẩy mạnh được hoạt động này hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Chẳng hạn, trường hợp bán dưới giá trị sổ sách, chủ sở hữu đóng vai trò quyết định và đó cũng là sức ép khi câu hỏi về trách nhiệm nếu xảy ra thất thoát vẫn treo lơ lửng.

Ngoài ra, nếu chính sách bán vốn được tháo gỡ cho SCIC (bán dưới mệnh giá), các doanh nghiệp khác lại không được “ưu ái” như vậy. Và đây là điểm cần được tháo gỡ nhằm đẩy nhanh quá trình thoái vốn mà không ít tập đoàn, tổng công ty nhà nước đang gặp phải.

Điển hình là trường hợp Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) bán 25,2 triệu cổ phần của Ngân hàng An Bình vào tháng 7-2013 nhưng không thành công. Trong đó nguyên nhân quan trọng là giá khởi điểm 10.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn giá thị trường tự do (sau đó 25,2 triệu cổ phiếu này đã được bán với giá trị 252 tỷ đồng cho CTCP Xuất nhập khẩu tổng hợp Hà Nội).

Để đẩy nhanh tiến độ thoái vốn đầu tư ngoài ngành của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, trong lần trao đổi với các hiệp hội, nhà đầu tư nước ngoài tại Diễn đàn doanh nghiệp, bà Vũ Thị Mai, Thứ trưởng Bộ Tài chính, cho biết cơ quan này đang nghiên cứu, tính đến các giải pháp thực hiện thoái vốn đầu tư ngoài ngành dưới mệnh giá và sẽ có những quy định cụ thể.

Song, theo các chuyên gia, vấn đề này đã được nhìn nhận từ lâu nhưng vẫn chưa tháo gỡ được do những quan niệm về việc bán dưới mệnh giá không bảo toàn được vốn, từ đó liên quan đến câu chuyện thất thoát, trách nhiệm...

Các chuyên gia cho rằng ban hành quy chế mới trong việc thoái vốn dưới mệnh giá đang là vấn đề hết sức cấp thiết khi thời hạn năm 2015 phải hoàn tất. Những lo ngại về việc có thất thoát hay không, trách nhiệm ra sao sẽ xử lý trên cơ sở đấu giá công khai và quyền mua sẽ thuộc về nhà đầu tư trả giá hợp lý nhất. Điều quan trọng mang lại là doanh nghiệp sẽ thoát khỏi khoản đầu tư ngoài ngành để tập trung vào lĩnh vực kinh doanh chính hiệu quả hơn.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất