Về miền Tây thưởng thức “hương vị cuộc đời”

(ĐTTCO) - Các lão nông ở miền quê thường nhắc đến ô môi như một “cực phẩm” của tạo hóa ban tặng cho vùng đất này. Vừa có thể ăn được, vừa có thể ngắm được lại vừa có thể hồi ức lại tuổi thơ, cho nên mới có câu “khẩu thực, nhãn thực, tâm thực” (ăn bằng miệng, ăn bằng mắt, ăn bằng tim).

(ĐTTCO) - Các lão nông ở miền quê thường nhắc đến ô môi như một “cực phẩm” của tạo hóa ban tặng cho vùng đất này. Vừa có thể ăn được, vừa có thể ngắm được lại vừa có thể hồi ức lại tuổi thơ, cho nên mới có câu “khẩu thực, nhãn thực, tâm thực” (ăn bằng miệng, ăn bằng mắt, ăn bằng tim).

Hòa đào của miền Nam

Mỗi năm cứ đến độ nắng trời thiêu đốt vào tháng 3 (âm lịch), ở miền Tây Nam bộ lại điểm xuyến đây đó những nhành hoa ô môi hồng phấn nhẹ nhàng như bờ môi cong của cô thiếu nữ đồng quê làm dịu lại cái nắng như muốn cháy da. Cây ô môi đã có mặt trong không ít các tác phẩm nghệ thuật bởi không chỉ nó dân dã, mộc mạc, chân quê mà còn bởi nó đẹp một cái đẹp rất riêng, không thua kém các loài hoa khác.

Về miền Tây thưởng thức “hương vị cuộc đời” ảnh 1
Ô môi nở hoa vào những ngày tháng 3 âm lịch.

Có người ví von hoa ô môi là hoa đào của miền Nam bởi cái màu hồng của hoa và cái sự nở rộ của mùa. Khi tới mùa, ô môi sẽ trút hết lá và đơm hoa. Mùa hoa sẽ bừng lên một màu hồng phấn, tạo được sự bảo hòa và không lẫn màu tạp của lá cây nên sẽ rực lên giữa nền trời đầy nắng. Có cây cả tán chuyển hẳn sang hồng, phối với cảnh đồng quê sông nước in như một bức tranh sơn thủy hữu tình khiến lòng người ngây ngất.

Những bông hoa ô môi nhỏ như đầu ngón tay gom nhau nở thành từng chùm, rồi những chùm nhỏ hợp thành cụm. Lúc hoa rụng cũng không tàn phai, héo úa như “nàng hồng”, “nàng huệ” kiêu sa. Hoa rụng vẫn còn tươi và còn sắc hồng, rơi xuống đất trải thành một thảm hoa như đón chân lữ khách và tạo ra một cái đẹp khác chứ không bi lụy, héo úa, tàn tạ. Hình ảnh những cơn gió nhẹ cuốn theo từng đợt hoa rơi khiến ai cũng phải nao lòng và không khỏi nhớ đến một tựa phim, một bài hát tình cảm lâm li nào đó.

Về miền Tây thưởng thức “hương vị cuộc đời” ảnh 2
Có người ví von hoa ô môi là hoa đào của miền Nam
bởi cái màu hồng của hoa và cái sự nở rộ của mùa.

Đơm hoa xong thì đến hồi kết trái. Trái non có màu xanh, mới đầu nhỏ như que tăm, sau lớn dần lên như quả đậu xanh, rồi đậu đũa... Theo thời gian, nó cũng chuyển dần sang màu đen. Đến mùa hoa sau thì trái chín, chỉ chực đợi có cơn giông là rụng xuống.

Gắn bó với tuổi thơ

Thời điểm tháng 3, tháng 4 (âm lịch) đã có rải rác những cơn mưa đầu mùa. Những ngày sa mưa gông, tụi con nít hay chạy rong ở truồng tắm mưa. Ngoài trò chơi “chọc chó” ra thì trò canh lúc trời giông để lượm ô môi cũng là một trò nguy hiểm. Bởi vì quả ô môi to và dài như một cây ba trắc, độ cứng cũng không kém nên hễ rụng trúng thì chỉ có nước u đầu.

Khi trái còn xanh thì đám con nít leo lên bẻ xuống làm vũ khí đánh trận giả, chơi chán thì bẻ ra moi hạt để ăn. Lúc trái chín đen và bắt đầu rụng thì mùi thơm phản phất, mật trong trái đặc quánh đen óng từng miếng, từng miếng ngọt ngào. Có đứa không kiềm chế được, ăn tham quá thành ra ứ bụng, đến lúc cần “giải quyết nỗi buồn” thì… rơi nước mắt. Hạt ô môi lúc này đã cứng, muốn moi phần thạch trắng ở trong hạt ra thì phải ngâm nước nóng rất lâu mới lột được vỏ hạt.

Về miền Tây thưởng thức “hương vị cuộc đời” ảnh 3
Trái ô môi khi chín chuyển sang màu đen.

Riêng phần trái thì phải dùng dao vạc vỏ ngoài đi hoặc dùng cây hay đá cuội đập cho vỡ ra mới ăn được. Dân nhậu ở vùng biên An Giang rất khoái món ô môi chấm muối ớt bởi nó giúp họ chiêm nghiệm lại cuộc đời. Trái ô môi chưa chín muồi có lẫn 2 vị đắng và ngọt. Vị ô môi hòa với vị cay của ớt, mặn của muối rồi lai tạo ra những vị trung gian là chua, chát.

Một vị thuốc dân gian

Theo kinh nghiệm dân gian thì trái ô môi khi chín ngâm với rượu có thể trị nhức mỏi, giúp tiêu hóa tốt và kích thích ăn ngon. Lá của nó giã nát rồi xát vào da để trị các loại nấm kí sinh. Ngoài ra, thạch trắng ở trong hạt ô môi cũng có thể nấu chè để làm món giải khát giúp nhuận tràng.

Về miền Tây thưởng thức “hương vị cuộc đời” ảnh 4
Về miền Tây thưởng thức “hương vị cuộc đời” ảnh 5
 Vị ô môi hòa với vị cay của ớt, mặn của muối rồi
lai tạo ra những vị trung gian là chua, chát.

Cây ô môi chủ yếu tự mọc lên, thời gian sinh trưởng gần chục năm lại chẳng có lợi ít kinh tế nên chúng ngày càng ít đi để nhường chỗ cho các loại cây trồng khác. Tuy hoa có đẹp nhưng không mấy ai mang về làm cảnh vì thân cây khó tạo dáng, thường bị sâu đục rỗng ruột và gỗ không tốt nên cũng chẳng thể làm nguyên liệu cho ngành mộc.

Vì những lẽ trên mà mùa hoa ô môi cũng dần ít đi những sắc hồng. Trẻ con bây giờ sung túc hơn nên sẽ có đầy đủ bánh kẹo thay vì món ô môi dân dã. Trái ô môi bây giờ rụng đầy gốc chẳng ai thèm lượm. “Cực phẩm” của quê hương có thể sẽ trở thành một ký ức màu phấn hồng đẹp đẽ. 

Người lao động

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khu đất có giá 2,45 tỷ đồng/m2 tại Thủ Thiêm phải trở về giá trị thực.

Bỏ cọc đất, thu lại từ cổ phiếu và trái phiếu?

(ĐTTCO) - Việc một tập đoàn lớn như Tân Hoàng Minh bất ngờ "bỏ cọc", tháo chạy khỏi thương vụ đấu giá đất khủng ở Thủ Thiêm (TPHCM), khiến không ít người đặt câu hỏi liệu đây có phải là “nước cờ” được tính toán kỹ và Tân Hoàng Minh được lợi gì sau đó?

Công nghệ

Ấn tượng tuần lễ CES 2022

(ĐTTCO) - Triển lãm điện tử tiêu dùng (CES) 2022 diễn ra tại thành phố Las Vegas, Mỹ đã để lại nhiều dấu ấn cho người hâm mộ với những thiết kế tân tiến cho cuộc sống thường nhật thêm tiện lợi và nhanh chóng.

Thú đam mê

Nghệ thuật Maki-e trên gỗ và những điều thú vị của sơn mài xứ Phù Tang

(ĐTTCO) - Ngành thủ công mỹ nghệ Nhật Bản vốn rất nổi tiếng nhất thế giới cuối thế kỷ 19, đứng đầu là đồ sơn mài (漆器, shikki) tinh tế với lượng nghệ nhân đông đảo nhất, được nhà nước vinh danh Bảo vật Quốc gia, bởi kỹ thuật vô cùng phức tạp. Đó là nhờ vào tay nghề truyền thống lâu đời và thiên nhiên khắc nghiệt ban tặng cho dân tộc này ba tài nguyên là vàng, bạc và gỗ rừng đa dạng, gắn với những đặc thù thú vị rất riêng của mỹ thuật sơn mài Maki-e xứ mặt trời mọc.

Sức khỏe

Đừng chủ quan bệnh trào ngược dạ dày thực quản

(ĐTTCO) - Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là một bệnh lý phổ biến, các triệu chứng thường bị hiểu lầm sang những bệnh lý về tiêu hóa khác hoặc cơ quan khác dẫn đến tâm lý chủ quan ở người bệnh. 

Du lịch

Hấp dẫn tour du xuân

(ĐTTCO) - Tính đến ngày 27-1 (25 tháng Chạp), lượng khách đặt tour tại một số hãng lữ hành đã đạt trên 80%. Tết năm nay, lượng khách lẻ tăng khá mạnh ở hầu hết các điểm tham quan, có tình trạng “cháy phòng” tại một số điểm đến. Phú Quốc, Đà Lạt, Nha Trang, các tỉnh khu vực Đông Bắc và Tây Bắc… tiếp tục là lựa chọn của nhiều người.

Mua sắm